Het einde van een tijdperk in Fremont

Tesla heeft in mei 2026 de laatste Model S en Model X van de band laten rollen in de fabriek in Fremont, Californië. Daarmee komt een definitief einde aan twee modellen die samen goed waren voor ongeveer 750.000 verkochte exemplaren. De Model S hield het veertien jaar vol sinds de introductie in 2012; de Model X elf jaar sinds 2015. Beide auto's overleefden meerdere generaties concurrenten die Tesla juist probeerden te imiteren.

Het nieuws is formeel bevestigd nadat Elon Musk eerder al had aangegeven dat er geen toekomst meer was voor de twee luxemodellen. Wat opvalt: er zijn geen directe opvolgers aangekondigd. Tesla lijkt de luxe-EV-markt links te laten liggen ten gunste van de volumemodellen Model 3 en Model Y, en steeds meer in de richting van robotica, AI en autonome systemen te kijken.

De Model S: van conceptcar tot hypercar-concurrent

Toen de Model S in 2012 op de markt kwam, leek het alsof Tesla per ongeluk een conceptcar op de openbare weg had gezet. Het centrale 17-inch touchscreen — destijds ongekend groot — definieerde het interieur. De acceleratie van de Performance-versies, het ontbreken van motorgeronk en een actieradius die ruim de 400 kilometer overschreed terwijl concurrenten nog moeite hadden om 140 kilometer haalbaar te presenteren.

Door de jaren heen escaleerde Tesla het concept steeds verder. Grotere accupakketten, betere thermalmanagement en software-updates die bestaande auto's sneller maakten. Het culminatiepunt was de Plaid-versie: meer dan 1.000 pk, drie elektromotoren en een sprint van 0-100 km/u in minder dan twee seconden. Voor context: dat is sneller dan een Rimac Nevera of Ferrari SF90 Stradale — in een vijf meter lange familie-sedan met ruimte voor vijf personen en bagage.

De Model S Plaid haalde een topsnelheid van 322 km/u en een EPA-range van ongeveer 637 kilometer. Prijzen in Nederland startten rond de €115.000 voor de Long Range en liepen op tot ruim €140.000 voor de Plaid. Voor die prijs was er geen andere EV die zowel ruimte, bereik als prestaties combineerde.

De Model X: zeven zitplaatsen met theatrale deuren

De Model X voegde daar praktische ruimte aan toe. Met configuraties voor zes of zeven passagiers was het een van de weinige elektrische SUV's die daadwerkelijk als gezinsauto kon fungeren. De opvallendste eigenschap: de Falcon Wing-deuren die omhoog klapten in plaats van uit te zwaaien. In parkeergarages en bij laadpalen was dit zowel praktisch als een publiekstrekker.

Ook de Model X kreeg de Plaid-behandeling. Drie motoren, dezelfde 1.000+ pk en een 0-100-tijd van 2,6 seconden — in een SUV van ruim 2.500 kilo. De Model X Plaid had een EPA-range van circa 536 kilometer. Nederlandse prijzen begonnen rond de €105.000 voor de Long Range en stegen tot boven de €130.000 voor de Plaid-uitvoering.

Beide modellen deelden het Supercharger-netwerk van Tesla, dat in de begintijd van de Model S nog een unieke verkoopargument was. Waar andere EV-rijders moesten puzzelen met verschillende laadpasjes en onbetrouwbare snelladers, kon Tesla-rijders probleemloos van Amsterdam naar de Alpen rijden.

Wat betekent dit voor de EV-markt?

Het vertrek van Model S en Model X creëert een opvallend gat in het Tesla-gamma. De Model 3 en Model Y zijn technisch capabeler dan ooit — de Model 3 Performance haalt 460 pk en de Model Y Long Range biedt ruim 600 kilometer WLTP-range — maar ze missen het premiumkarakter en de absolute prestaties van hun grote broers. De Model S en Model X waren de auto's die Tesla's merkidentiteit als innovatieve premiumspeler vestigden.

Concurrenten grijpen deze kans. Lucid Motors levert met de Air een sedan die qua range en luxe de Model S overtreft — de Dream Edition haalde 1.111 pk en een EPA-range van 837 kilometer. Rivian richt zich met de R1S op de zevenzits SUV-markt. Cadillac probeert met de Lyriq en het aankomende Celestiq de Amerikaanse luxe-EV te herdefiniëren. In Europa bieden Mercedes met de EQS SUV, BMW met de iX en Audi met de Q8 e-tron alternatieven die inmiddels concurrerend zijn op range, laadsnelheid en interieurkwaliteit.

Toch blijft de erfenis van Model S en Model X onmiskenbaar. Het grote centrale scherm, de over-the-air updates, de nadruk op range als primair verkoopargument, de prestaties als marketingtool — vrijwel elke moderne EV draagt elementen die deze twee Tesla's introduceerden. De markt die ze wakker schudden, bestaat nu uit honderden modellen van tientallen merken. Dat ze zelf verdwijnen, zegt vooral iets over Tesla's strategische verschuiving, niet over hun historische betekenis.

Op zoek naar een Tesla Model S of Model X als occasion? Op e-automarkt.nl vind je het actuele aanbod van deze iconische EV's.