Drie verklaringen in vier dagen

Elon Musk heeft in korte tijd meerdere redenen gegeven voor het stopzetten van de Cybertruck. Eerst zei hij dat de productie in Giga Texas rond het midden van volgend jaar wordt afgebouwd om ruimte te maken voor de Cybercab. Dat klopt weinig, want de fabriek heeft volgens de bron ruimte genoeg. De Cybertruck-lijn draait op een fractie van de geïnstalleerde capaciteit, omdat de pick-up veel minder verkoopt dan Tesla had gepland.

Een dag later noemde Musk een andere reden: er zijn simpelweg maar beperkt veel slimme en toegewijde mensen. Volgens hem kan Tesla niet tegelijk een complexe productielijn, een toeleveringsketen en engineering voor de Cybertruck onderhouden en tegelijk de Cybercab opschalen. Inmiddels is de uitleg opnieuw verschoven, ditmaal naar de kosten van de complexiteit van de Cybertruck. De versie van zaterdag is de meest eerlijke: het knelpunt zit bij mensen, niet bij fabrieksruimte of geld.

Van vijf programma's naar één platform

Het verhaal begint al eerder. In januari kondigde Musk het einde van de Model S en Model X aan, met als reden autonomie. De fabriek in Fremont wordt omgebouwd voor de Optimus-robot en sinds april is er alleen nog voorraad. Beide modellen kregen de laatste jaren nauwelijks serieuze updates. De vernieuwing van juni 2025 bracht een nieuwe verfkleur, een camera in de voorbumper en iets meer bereik, tegen een prijsverhoging van 5.000 dollar in de Verenigde Staten.

Tesla toonde in 2024 tijdens de aandeelhoudersvergadering nog een ruim aanbod: Model 3, Model Y, Model S, Model X, Cybertruck, Semi en drie voertuigen onder een doek. Van de vijf consumentenmodellen op die dia zijn er nu drie verdwenen of op weg naar het einde. Vanaf de tweede helft van 2027 blijven over: Model 3 en Model Y op hetzelfde platform, aangevuld met de Model Y L en goedkopere Standard-varianten. De Cybercab is een robotaxi zonder stuur die niet als particuliere auto te koop is. Ter vergelijking: Hyundai verkoopt in de Verenigde Staten meer dan een half dozijn elektrische modellen onder drie merken, bovenop het benzine- en hybride aanbod. GM en Toyota draaien tegelijk tientallen modelnamen. Tesla houdt blijkbaar niet meer dan twee programma's tegelijk gezond.

Het vertrek van de topmensen

Op de Investor Day van maart 2023 in Giga Texas liet Tesla meer dan een dozijn managers het woord doen. Musk sprak toen over een significante bench. Van de veertien presentatoren zijn er inmiddels zeven weg. Onder hen de CFO, de vicepresident van de aandrijflijn, de SVP van aandrijflijn en energie, het hoofd van Supercharging, de vicepresident van software en de vicepresident van hardware, die vertrok toen de Dojo-supercomputer werd stopgezet. Ook de vicepresident van energie en laden vertrok vorig jaar, al heeft Tesla dat niet bevestigd. Het gaat dus niet om randfiguren maar om de mensen die batterijen, aandrijving, software, chips, opladen en de financiën aanstuurden.

Nog zorgwekkender is het verlies van programmamanagers, de mensen die een auto van prototype naar serieproductie brengen. In november 2025 vertrokken de leiders van de Cybertruck en de Model Y binnen een dag na elkaar. De Model Y was Tesla's bestverkochte auto en werd vier jaar geleid door de vertrokken manager. Daarna verloren ook de Cybercab-programma's hun leiders, onder wie de programmamanager, de productieleider in Giga Texas en de verantwoordelijke voor de productie-introductie. Dat maakt Musks argument over mensentekort extra geloofwaardig: een deel van de Cybercab-ploeg verdwijnt zelf.

Autonomie als rechtvaardiging

Musk presenteert de koerswijziging als focus, met het verhaal dat autonomie zo groot wordt dat Tesla er volledig op moet inzetten. Maar het patroon is bekend. In 2021 kreeg de Model S een stuur in de vorm van een joystick, omdat auto's zichzelf snel zouden gaan besturen. Dat stuur kwam later als optie weer terug naar een rond exemplaar. Bij de Model 3 verdween de richtingaanwijzerhendel in 2023 en kwam die in 2025 terug, inclusief een nabouwset van 350 dollar voor eigenaren. Telkens ontbrak de autonomie die de wijziging moest rechtvaardigen.

Tesla loopt bovendien niet voorop in zelfrijdende technologie zonder toezicht. Het heeft het beste assistentiesysteem van de markt, maar Waymo rijdt per week naar schatting zeven keer zoveel zelfstandig gereden kilometers. Volgens de Amerikaanse verkeersautoriteit telt de Robotaxi-vloot van Tesla ongeveer 1.000 voertuigen. Ook Zoox groeit en Baidu's Apollo Go heeft in China een veel grotere vloot zonder bestuurder.

Wat betekent dit voor kopers?

Voor wie nu een Tesla overweegt, is de belangrijkste boodschap dat het aanbod kleiner wordt en de nadruk ligt op Model 3 en Model Y. Die twee modellen blijven de basis van de merkbeleving, ook met de Model Y L en de goedkopere Standard-varianten. Kopers van een Model S, Model X of Cybertruck moeten rekening houden met beperkte updates en mogelijk lagere restwaarde. Wie juist op langere termijn wil rijden, doet er goed aan te letten op de software-ondersteuning van het model dat hij kiest.

Bekijk het actuele aanbod van de Tesla Model 3 en Model Y op e-automarkt.nl en vergelijk prijzen en inruilmogelijkheden voordat je beslist.