Waarom Volkswagen de gietfabriek in Wolfsburg schrapt

Volkswagen heeft het project Gamechanger van de hand gewezen. Het plan was om in de historische fabriek in Wolfsburg een grote gietfabriek te bouwen, waarin grote carrosseriedelen voor toekomstige elektrische modellen in één bewerking zouden worden gegoten in plaats van uit tientallen losse onderdelen te worden gelast. Volgens Handelsblatt zou alleen de gietinstallatie enkele honderden miljoen euro kosten, terwijl het totale project nog veel meer geld zou vergen. De werkzaamheden zouden half november beginnen; die start is nu van de baan. Het productieconcept maakte deel uit van het kostenbesparingsprogramma van het concern en moest de fabricage van elektrische modellen op het SSP-platform efficiënter en goedkoper maken. Ook het gietcentrum op het hoofdkwartier in Wolfsburg verdwijnt daarmee uit de plannen.

Grootschalig gieten, ook wel gigacasting genoemd, is in de elektrische wereld geen nieuw idee. Tesla gebruikt de techniek sinds enkele jaren voor het achterstel van de Model Y. Minder onderdelen betekent minder lasrobots, minder productiestappen en vaak een kortere bouwtijd per voertuig. Voor een fabrikant die elektrische auto's tegen een lagere prijs wil aanbieden, is dat een van de sterkste hefbomen. Het nadeel is dat de investering enorm is en dat de techniek alleen rendeert bij grote volumes van hetzelfde ontwerp.

Een besparing die op de lange termijn kan tegenvallen

Het besluit lijkt vooral ingegeven door de korte termijn. Volkswagen wil flink snijden in investeringen en in het budget voor onderzoek en ontwikkeling. Voor de periode 2027 tot en met 2031 heeft het concern 135 miljard euro uitgetrokken. Volgens de bronnen overstijgen de geplande projecten dat bedrag echter al. Daarnaast wil Audi in de Verenigde Staten een nieuwe fabriek in Georgia bouwen, waarvan de eerste fase naar schatting ongeveer 4 miljard dollar kost. Die investering trekt eveneens een zware wissel op dezelfde kapitaalpot.

Voor de Europese markt is dit relevant. Chinese merken zoals BYD en XPeng bouwen elektrische auto's met een lagere kostprijs en snellere ontwikkelcycli. Wie in Europa op prijs moet concurreren, kan zich moeilijk permitteren om een productietechnologie die juist de kosten drukt, uit te stellen. Volkswagen lijkt dat risico te accepteren om de balans op korte termijn overeind te houden.

Wat betekent dit voor de Golf, de ID.Roc en het SSP-platform?

Het schrappen van het gietproject betekent niet dat Volkswagen zijn elektrische modellen opgeeft. De komende elektrische Golf blijft op de planning staan, al is de ontwikkeling flink vertraagd. Ook de ID.Roc komt er. Deze modellen worden echter met meer conventionele productiemethoden gebouwd, met meer onderdelen, meer lasstappen en naar verwachting een hogere productiekost per auto. Het SSP-platform, dat binnen het concern als opvolger van het MEB-platform geldt, wordt daardoor minder goedkoop dan oorspronkelijk beoogd. Voor kopers kan dat zich vertalen in minder ruimte om de prijs te verlagen, zeker in het segment van compacte elektrische hatchbacks waar de concurrentie hevig is.

Ook op de fabrieksvloer schuurt het. De ondernemingsraad en de vakbond vinden dat het besluit slecht uitpakt. Daniela Cavallo, voorzitter van de ondernemingsraad van het concern, verwijt het management dat het op korte termijn bezuinigt ten koste van de toekomstige concurrentiepositie. Het plan om de Golf met verbrandingsmotor naar Mexico te verplaatsen om ruimte in Wolfsburg vrij te maken, is omstreden. Ook de toekomst van de fabriek in Zwickau, waar onder meer de ID.3 wordt gebouwd, is onzeker geworden.

Een kantelpunt voor de Europese EV-strategie

Volkswagen staat voor een lastige keuze: het concern moet zijn elektrische gamma betaalbaarder maken zonder de financiële basis te verliezen. Het schrappen van een dure maar potentieel besparende productietechniek laat zien hoe groot de druk is. Zeker is dat de kostenconcurrentie in de EV-markt de komende jaren harder wordt. Lukt het Volkswagen niet om de achterstand in kostprijs op een andere manier in te lopen, dan wordt het verschil met Chinese concurrenten alleen maar groter. Fabrikanten die een productie-investering in de wacht zetten, laten daarmee een kans op een voorsprong bewust liggen.