Van belofte tot teleurstelling: vijf jaar 4680
Toen Elon Musk in september 2020 op Tesla's Battery Day de 4680-cel presenteerde, klonk het als een revolutie. Vijf keer zoveel energie, zes keer zoveel vermogen, 16 procent meer bereik én een halvering van de kosten. De grotere cel (46 mm diameter tegen 21 mm voor de 2170) met 'tabless'-ontwerp zou de weg vrijmaken voor een 25.000 dollar elektrische auto. Het kroonjuweel: het droge-elektrodeproces (DBE) van overgenomen Maxwell Technologies, dat de productie drastisch zou vereenvoudigen.
Vijf jaar later is de werkelijkheid ontnuchterend. Op de aandeelhoudersvergadering in 2025 gaf Musk zelf toe dat het droge-elektrodeproces een fout was — "way harder" dan verwacht. De cijfers liegen er niet om.
Hard data: dichter, zwaarder, trager
De 4680-cellen die Tesla in Giga Austin produceert, halen een nominale energiedichtheid van 244 Wh/kg. De Panasonic 2170-cellen die ze moeten vervangen? 269 Wh/kg. Dat is 13 procent slechter, niet beter. Tesla beweert hogere dichtheid voor de nieuwste versie, maar onafhankelijke tests ontbreken.
Het nieuwe "8L"-accupakket voor de Europese Model Y Premium Long Range RWD biedt circa 79 kWh bruto (74 kWh bruikbaar). Het LG 5M-pakket dat het vervangt in exact dezelfde uitvoering had 82-84 kWh. Het gevolg: een WLTP-bereik dat kelderde van 661 km naar 609 km — een verlies van 52 kilometer of 8 procent. Zelfde auto, zelfde aerodynamica, zelfde motoren, alleen een andere accu.
Over het gewichts voordeel gesproken: Munro's teardown vond slechts 9 kg verschil tussen een 4680- en 2170-Model Y. Europees certificeringsdata toont een massa van 447 kg voor het 8L-pakket. Dat is geen revolutie, dat is een marginale optimalisatie.
De laadcurve: het pijnpunt
De belofte dat de tabless-constructie "bijna net zo snel" zou laden als kleinere cellen, blijkt in de praktijk het omgekeerde. De eerste generatie 4680-Model Y (2023) had een laadcurve die eigenaren en reviewers universeel als "vreselijk" bestempelden. Door warmteopbouw daalde het laadvermogen al onder de 100 kW bij 35 procent laadniveau. De 10-80 procent-tijd oversteg 40 minuten, terwijl de 2170-uitrusting dezelfde klus in 27-30 minuten klaart.
Out of Spec voerde een 15-minuten-test uit vanaf 10 procent: de 4680-Model Y voegde slechts 39 procent toe (10% naar 49%). De kleinere LFP-accu met maar 62 kWh leverde in dezelfde tijd 29 kWh versus 27 kWh voor de 4680. Een goedkopere batterij met goedkopere chemie laadde sneller dan Tesla's vlaggenschipcel.
De nieuwe Europese 8L-versie toont geen verbetering. Out of Spec Roaming constateerde dat het vermogen al daalde van 155 kW bij 31 procent SOC. De laadcurve werd "zo slecht" genoemd — de slechtste batterijoptie in het huidige Europese Model Y-gamma, zelfs achter de als ondermaats beschouwde LG 5M. Tesla's claim van 250 kW op V4-Superchargers voor de 2026 Model Y is voor het 8L-pakket niet onafhankelijk bevestigd.
De toeleveringsketen spreekt boekdelen
Bij een succesvol 4680-programma zou de toeleveringsketen groeien. Het tegengestelde gebeurt. Zuid-Koreaanse cathodemateriaalleverancier L&F schreef een 2,9 miljard dollar contract met Tesla voor 4680-productie terug naar 7.386 dollar — een reductie van 99,9 procent. L&F noemde een "wijziging in leveringshoeveelheid", maar de boodschap is duidelijk: de vraag is ingestort.
De Cybertruck, het primaire 4680-voertuig, verkoopt met 20.000-25.000 eenheden per jaar tegen een fabriekscapaciteit van 250.000. Tesla's oorspronkelijke doelen waren 100 GWh in 2023 en 3.000 GWh in 2030. Het is 2026 en de cellen zitten in één Europese Model Y-uitvoering, enkele ongespecificeerde Amerikaanse configuraties, en een commercieel gefaalde pick-up. Dit is geen massamarktrevolutie.
Europese kopers: gedupeerd en geïrriteerd
Tesla verving stilletjes het LG 5M-pakket door het 4680-8L-pakket in de Model Y Premium Long Range RWD, zonder bestaande orders duidelijk te informeren. In Franse en Noorse EV-gemeenschappen stapelen de annuleringen zich op. Kopers die bestelden op basis van 661 km WLTP, ontvangen auto's met 609 km — een materieel verschil voor snelweg- en wintergebruik, waar het reële bereik 20-40 procent onder WLTP kan zakken.
De frustratie wordt versterkt door Tesla's weigering om transparant te zijn over welke uitvoeringen welke accu krijgen. De configurator vermeldt geen batterijtype. Kopers weten pas bij levering wat ze krijgen — een onacceptabele praktijk in een markt waar bereik en laadsnelheid koopargumenten zijn.
Conclusie: de kerncompetentie van Tesla in gevaar
Tesla bouwde zijn EV-voorsprong op door derde partij-cellen te gebruiken en eigen expertise te ontwikkelen in accupakketten en vermogenselektronica. Met de 4680-poging verliest het die voorsprong. Na vijf jaar en miljarden dollars zijn de zelfgemaakte cellen inferieur aan Panasonic's 2170's in energiedichtheid, trager in laden dan LG's pakketten, en zelfs trager dan CATL's goedkoopste LFP-chemie. De kernproductietechnologie is door de CEO zelf als misrekening bestempeld. Een vlaggenschipcontract is met 99,9 procent gekrompen. En Europese klanten krijgen een meetbare downgrade opgelegd.
Voor wie op zoek is naar een Tesla Model Y met het beste bereik en laadvermogen: controleer bij aankoop expliciet welke accu het betreft. Op e-automarkt.nl vindt u het actuele aanbod Tesla Model Y occasions en nieuwe modellen, met volledige specificaties en transparante accu-informatie.
