Van concurrenten naar partners in de Spaanse celproductie

Volkswagen legt zijn batterijstrategie steeds meer in Chinese handen. Het concern heeft met Gotion High-tech afgesproken dat de megafabriek in Sagunto, Spanje, een gezamenlijk project wordt. Deze fabriek, waarvan de bouw al is gestart onder VW-dochter PowerCo, produceert straks batterijcellen voor de elektrische modellen van het merk. Door Gotion als partner binnen te halen, verschaft Volkswagen zich toegang tot diepgaande celtechnologie en productie-expertise die het zelf nog in ontwikkeling heeft.

De Spaanse fabriek is een cruciaal onderdeel van Volkswagens plan om tegen 2030 in Europa zes eigen celfabrieken te laten draaien. Met een geplande capaciteit van 40 GWh moet Sagunto alleen al genoeg cellen leveren voor bijna een half miljoen elektrische auto's per jaar. De keuze voor Spanje was strategisch: dichtbij de toekomstige SEAT- en Volkswagen-fabrieken in hetzelfde land en profiterend van Europese subsidiepotten voor groene industrie.

Toegang tot Slowakije en Marokko als tegenprestatie

De samenwerking is niet eenzijdig. Als tegenprestatie voor het delen van de Spaanse fabriek, opent Gotion de deur voor Volkswagen bij batterijprojecten in Slowakije en Marokko. Dat geeft het Duitse concern voet aan de grond in twee opkomende productielocaties die strategisch liggen ten opzichte van de Europese markt.

Slowakije is al jaren een belangrijke auto-productiehub voor Volkswagen. De fabriek in Bratislava bouwt onder meer de elektrische ID.4 en ID.5. Batterijproductie op korte afstand reduceert logistieke kosten en verhoogt de lokale toegevoegde waarde. Dit wordt steeds belangrijker voor Europese elektrische auto's om aan CO2-regelgeving en mogelijke importheffingen te voldoen.

Marokko fungeert als brug naar andere markten en biedt toegang tot fosfaatreserves, een essentiële grondstof voor lithium-ijzerfosfaat-cellen (LFP). Deze celchemie wint aan populariteit in goedkopere elektrische auto's vanwege lagere grondstofkosten en betere thermische stabiliteit, ten koste van wat energiedichtheid vergeleken met nikkel-mangaan-kobalt (NMC).

Chinese afhankelijkheid onder vergrootglas

De deal staat niet op zichzelf. Volkswagen nam in 2020 al een kwart van Gotion over en verhoogde dat later tot ruim 26 procent. Gotion is een van de grotere Chinese batterijproducenten na CATL en BYD, met name sterk in LFP-cellen. De toenadering past in een breder patroon waarbij Europese autofabrikanten hun batterijvoorziening structureel koppelen aan Chinese technologie.

Dit roept wel vragen op over strategische afhankelijkheid. De Europese Unie onderzoekt actief Chinese subsidies in de batterijsector en overweegt importheffingen op elektrische auto's uit China. Tegelijkertijd worstelt Brussel met het dilemma dat Europese celproductie nog niet concurrerend is zonder Chinese kennis en investeringen. De joint venture-structuur is een poging om dat spanningsveld te beheren: technologie binnenhalen en tegelijk productie fysiek in Europa houden.

Voor Volkswagen komt de versterkte band met Gotion ook op een moment dat het concern worstelt met softwareproblemen bij zijn ID-modellen en concurrentie van Tesla en Chinese merken als BYD en MG. Betrouwbare, betaalbare batterijvoorziening is daarbij een harde voorwaarde om de kostprijs van elektrische auto's omlaag te krijgen.

Goedkeuring autoriteiten bepaalt vervolg

Of de drie joint ventures daadwerkelijk doorgaan, hangt af van toestemming van de betreffende autoriteiten. Dat is geen formaliteit: investeringscontroles op Chinese betrokkenheid bij kritieke infrastructuur zijn in Europa aangescherpt. Spanje, Slowakije en Marokko zullen elk de deal beoordelen op nationale veiligheid en concurrentiegevolgen.

De timing is opmerkelijk. De bouw in Sagunto loopt al, wat suggereert dat Volkswagen vertrouwt op goedkeuring of bereid is de structuur bij te stellen als dat nodig is. Voor de Europese EV-markt betekent de deal in elk geval dat een substantieel deel van de toekomstige celcapaciteit onder Chinese invloed komt te staan, ook al staan de fabrieken fysiek in Europa.