Van zakje zand naar 3D-geprint hoofd: de evolutie van FSD-omzeiling
Tesla's rijhulpsystemen worden al jaren bewust misleid door bestuurders die de veiligheidscontroles willen omzeilen. Waar het begon met de zogeheten 'Tesla-Buddy' — een simpel zakje zand op het stuur dat de auto deed denken dat er een hand aan lag — is inmiddels een hele industrie ontstaan. Nu Tesla de druk op het stuur combineert met een interieurcamera die de blikrichting van de bestuurder monitort, zijn oplichters overgeschakeld naar fysieke poppetjes en zelfs digitale deepfakes.
De huidige generatie Full Self-Driving (FSD) en Autopilot vereist dat de bestuurder actief de weg in de gaten houdt. De interieurcamera controleert daarbij of het gezicht naar voren gericht is — naar de weg dus, en niet naar een smartphone of het dashboard. Draait de bestuurder het hoofd af, volgt er een waarschuwing. Bij herhaald verzuim schakelt het systeem zelfs terug naar handmatige besturing. Tenminste, als de camera daadwerkelijk de bestuurder ziet.
Goedkope poppetjes al voor onder de 35 euro
Op marktplaatsen zijn inmiddels meerdere bedrijven actief die speciaal voor Tesla's interieurcamera ontworpen 'custom hoofdjes' verkopen. Deze plastic of 3D-geprinte poppetjes worden voor de camera gehangen op ongeveer dezelfde hoogte en positie waar het hoofd van de bestuurder normaal zit. Prijs: minder dan 35 euro. Een investering die voor sommige Tesla-rijders blijkbaar de moeite waard is om vrijuit te kunnen slapen, telefoneren of films kijken tijdens het rijden.
De poppetjes werken volgens gebruikers omdat ze de camera visueel misleiden zonder dat deze geblokkeerd hoeft te worden met tape of stickers — iets dat het systeem zou kunnen detecteren als defect. Sommige rijders claimen dat zelfs eenvoudigere methodes werken: een uitgeprinte foto van hun eigen gezicht of een selfie aan de zonnescherm bevestigen zou al voldoende zijn om de aandachtscheck te passeren.
Digitale oplossing: scherm met knipperende ogen
Nog geavanceerder is een elektronische variant die inmiddels circuleert. Hierbij wordt een klein scherm voor de camera geplaatst dat een korte videoloop afspeelt. Op dat beeld is het gezicht van de bestuurder te zien, compleet met natuurlijke bewegingen en knipperende ogen. De camera 'ziet' een alerte bestuurder, terwijl de werkelijke bestuurder achter het scherm geen enkele aandacht voor het verkeer hoeft te hebben.
Deze digitale oplossing is technisch opmerkelijk te noemen, maar maakt het systeem inherent onveiliger. Waar Tesla's FSD en Autopilot al regelmatig in het nieuws komen door ongelukken waarbij het systeem fietsers, voetgangers of noodvoertuigen over het hoofd ziet, elimineert deze truc de laatste veiligheidsbuffer: de menselijke bestuurder die kan ingrijpen.
Waarom veiligheidscontroles er zijn — en waarom ze werken
Het is verleidelijk om rijhulpsystemen als storend te ervaren. De piepende snelheidsherkenning, de rijstrookassistent die corrigeert bij het wisselen van rijstrook zonder richtingaanwijzer: veel bestuurders zien het als hinderlijk. Bij FSD en Autopilot ligt dat anders. Deze systemen opereren op niveau 2 van de autonomie-schaal, wat betekent dat de bestuurder te allen tijde verantwoordelijk blijft en het verkeer moet monitoren.
Tesla's eigen communicatie over FSD is overigens onder vuur komen te liggen. Het merk zou volgens de bron tegenover Nederlandse autoriteiten de veiligheid van het systeem hebben voorgesteld als beter dan het in de praktijk is — dit in een poging om goedkeuring voor Europese wegen te verkrijgen. Die discrepantie tussen beloofde en werkelijke capaciteiten ondergraaft mogelijk ook het draagvlak voor veiligheidsmaatregelen onder gebruikers.
De concrete risico's zijn overigens niet hypothetisch. FSD en Autopilot hebben meerdere malen moeite met niet-gemotoriseerde weggebruikers, waaronder fietsers. Een slapende of afgeleide bestuurder die niet meer kan ingrijpen, vergroot het risico op dodelijke ongelukken aanzienlijk. De 35 euro voor een plastic poppetje kan dan een prijs blijken die ver buiten verhouding staat tot de gevolgen.
Op zoek naar een Tesla met veilige, goedgekeurde rijhulpsystemen? Bekijk het actuele aanbod Tesla-occasies op e-automarkt.nl en vergelijk modellen met officiële Europese typegoedkeuring.
