FSD wordt achtergrond-veiligheidsnet tijdens handmatig rijden

Tesla heeft een nieuwe versie van zijn Full Self-Driving (Supervised)-software aangekondigd die een opmerkelijke grens overschrijdt. FSD Supervised v14.3.9 kan voortaan actief worden wanneer de bestuurder zelf het stuur bedient. Tot nu toe was FSD uitsluitend beschikbaar wanneer de bestuurder het systeem expliciet inschakelde; een deel van de v14-softwarestack draait nu permanent op de achtergrond.

Het Amerikaanse technologiebedrijf maakte de rollout bekend via een bericht van zijn AI-team op vrijdagochtend. De nieuwe functie maakt deel uit van wat Tesla een "nieuwe actieve veiligheidsset" noemt. Het systeem kan op twee manieren ingrijpen: bij een dreigende botsing waarbij automatisch noodremmen (AEB) onvoldoende biedt, en wanneer de bestuurder zwaar afgeleid lijkt of FSD per ongeluk heeft uitgeschakeld.

Hoe werkt de nieuwe ingreep?

De kern van de vernieuwing zit in de uitbreiding van besturingsmogelijkheden. Waar standaard AEB uitsluitend remt, kan FSD Supervised v14.3.9 nu ook richtingscontrole overnemen. Het systeem stuurt actief om een obstakel heen wanneer remmen alleen de klap niet kan voorkomen. Dit verschilt fundamenteel van de bestaande noodremassistent, die louter de snelheid reduceert.

Tesla heeft niet bekendgemaakt hoe het algoritme bepaalt wanneer sturen veiliger is dan remmen, noch of bestuurders de functie kunnen uitschakelen. Dit roepen vragen op, zeker gezien de bekende tekortkomingen van de v14-softwarestack die sinds april wordt uitgerold. In het verleden documenteerden waarnemers onder meer spontane zwenkbewegingen richting de greppel en het langlopende fenomeen van "phantom braking" — het onverwacht remmen voor niet-bestaande obstakels.

Vertrouwen en aansprakelijkheid in de praktijk

De introductie werpt een scherp licht op de juridische en praktische implicaties van niveau-2-autonomie. Wanneer een systeem dat officieel "toezicht vereist" (Supervised) de bestuurder fysiek overrulet, verschuift de aansprakelijkheidsvraag. Bij een onvermijdelijk ongeval na zo'n ingreep ligt de verantwoordelijkheid niet langer automatisch bij de bestuurder, maar mogelijk bij Tesla als systeembouwer.

De ethische dimensie — bekend als "het trolleyprobleem" — komt eveneens in beeld. Hoe weegt software levens van omstanders af tegen die van de inzittenden? Tesla geeft geen inzicht in de morele parameters die het systeem hanteert bij noodmanoeuvres.

Tesla staat overigens niet alleen in deze ontwikkeling. Meerdere autofabrikanten werken al jaren aan uitwijkassistenten die naast remmen ook stuurcorrecties kunnen geven. Het verschil is dat Tesla's implementatie gebruikmaakt van de volledige FSD-neurale netwerken, niet van een aparte, beperktere veiligheids-ECU.

Risico's van valse positieven bij stuurcorrecties

De kritiek op het nieuwe systeem is niet mals. Een vals alarm bij automatisch remmen is vervelend maar over het algemeen veilig. Een vals alarm dat het stuur overneemt, introduceert een fundamenteel ander risicoprofiel. Een onverwachte stuurcorrectie op een drukke Nederlandse snelweg of in het centrum van Amsterdam kan zelf een aanrijding veroorzaken.

De v14-software heeft in de praktijk laten zien dat het nog lang niet foutloos is. Het feit dat Tesla dezelfde code nu ook tijdens handmatig rijden toestemming geeft om fysiek in te grijpen, vereist volgens critici een uitschakeloptie. Bestuurders die bewust zelf willen rijden — bijvoorbeeld uit sportieve overwegingen of in complexe verkeerssituaties waar menselijk inzicht wordt vertrouwd — zouden die keuze moeten behouden.

Voor Nederlandse Tesla-rijders betekent deze update dat hun Model 3, Model Y of andere FSD-uitgeruste Tesla voortaan een permanent actieve co-piloot heeft. Of dat geruststellend of beklemmend werkt, hangt af van het individuele vertrouwen in de software — en van de vraag of Tesla de foutmarge ver genoeg heeft teruggedrongen om ongewenste ingrepen tot een minimum te beperken.