Een robotaxi zonder vangnet

Tesla heeft een nieuwe fase ingeluid met de Cybercab: voor het eerst rijdt een productie-exemplaar zonder stuur en zonder pedalen over de openbare weg. De testritten vinden plaats in Austin, Texas, nadat de lokale overheid daar expliciet toestemming voor verleende. De beelden die Tesla via X verspreidde, tonen een volledig autonoom voertuig dat fundamenteel afwijkt van elke andere zelfrijdende auto die momenteel in het openbaar verkeer opereert.

Waar concurrent Waymo haar voertuigen nog altijd van een stuur voorziet — zodat een veiligheidschauffeur altijd kan ingrijpen — biedt de Cybercab die mogelijkheid simpelweg niet. De 'safety monitor' die verplicht aanwezig is tijdens testritten, heeft geen fysieke manier om het voertuig te sturen of te remmen. Volgens de beschikbare beelden bestaat de interventiemogelijkheid uit knoppen op het centrale scherm, waarmee de ingezette actie gestopt of voortgezet kan worden. Ontwijkend sturen behoort niet tot de opties.

FSD onder verscherpt toezicht

De timing van deze publieke tests is opmerkelijk. Tesla's Full Self-Driving-technologie staat zelfs in de Verenigde Staten onder druk: de National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) onderzoekt de veiligheid ervan opnieuw. Dat de autoriteiten in Austin desondanks groen licht gaven voor een nog verdergaande variant — een voertuig dat expliciet is ontworpen zonder menselijke besturingsmogelijkheid — toont de gefragmenteerde regulering van autonoom rijden in de VS.

De Cybercab draait bovendien op een andere versie van FSD dan de huidige 'Supervised'-software die Tesla-eigenaren kennen. Waar FSD (Supervised) de bestuurder nog dwingt om actief te monitoren en klaar te staan voor ingrijpen, elimineert de Cybercab-versie die vereiste vrijwel volledig. Dit is geen incrementele verbetering, maar een categorisch andere benadering van autonomie.

Nederlandse wegen? Nog ver weg

Voor Nederlandse lezers is de Cybercab vooralsnog een curiositeit aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. De RDW heeft tot dusver enkel FSD (Supervised) goedgekeurd voor specifieke Tesla-modellen met de nieuwste hardwaregeneratie. Die goedkeuring kwam bovendien niet zonder slag of stoot: er waren aanmerkingen op de betrouwbaarheid van de gegevens die Tesla aanleverde.

Een toelatingsprocedure voor de Cybercab zou een volledig nieuw traject vereisen. Gezien de ervaringen met FSD (Supervised) — waarbij de RDW al strengere eisen stelde dan verwacht — lijkt een snelle goedkeuring voor een stuurloos voertuig onwaarschijnlijk. De Europese typegoedkeuring kent bovendien striktere veiligheidsnormen voor voertuigconstructie, waaronder eisen aan bestuurdersplaats en bediening die een stuurloos ontwerp fundamenteel uitdaagt.

Wat dit betekent voor de EV-markt

De Cybercab-test markeert een kantelpunt in het autonome rijden: Tesla verplaatst het debat van 'hoe autonoom' naar 'autonoom zonder vangnet'. Voor de elektrische personenautomarkt heeft dit gevolgen. De Cybercab is geen consumentenproduct dat binnenkort in de showroom staat; het is een gesloten mobiliteitsdienst die Tesla naar verwachting zelf zal exploiteren. Dat onderscheidt het van de Model 3, Model Y en toekomstige goedkopere Tesla's die wel op particuliere eigendom zijn gericht.

De vraag is of dit dual-track beleid — reguliere EV's voor consumenten, robotaxi's voor ride-hailing — haalbaar is zonder dat het ene het ander belemmert. Elk veiligheidsincident met de Cybercab in Texas kan de publieke perceptie van Tesla's autonome technologie schaden, ook voor Europese kopers van een Model Y met FSD (Supervised).

Op zoek naar een Tesla met huidige zelfrijdende technologie? Bekijk het actuele aanbod Tesla Model 3 en Model Y occasions op e-automarkt.nl — inclusief modellen met de nieuwste FSD-hardware.