Eerste vergunning binnen, maar de weg is nog lang

Wayve en Uber hebben een eerste, belangrijke horde genomen voor de lancering van hun robotaxidienst in Londen. Transport for London (TfL), de vervoersautoriteit van de Britse hoofdstad, heeft Private Hire Vehicle-licenties (PHV) verstrekt voor een deel van Wayves zelfrijdende vloot. Deze licentie is formeel vereist voor ieder voertuig dat tegen betaling passagiers mag vervoeren in Londen — of dat nu een traditionele taxi, Uber of een volledig autonome robotaxi betreft.

Toch waarschuwen beide bedrijven dat dit slechts één schakel is in een veel langere keten van goedkeuringen. Voor daadwerkelijke commerciële robotaxi-operaties zijn nog meerdere vergunningen nodig bij verschillende Britse instanties. De PHV-licentie opent de deur, maar garandeert zeker nog geen passagiersvervoer zonder veiligheidschauffeur.

Wayves aanpak: AI die zich aanpast aan de stad

Wayve onderscheidt zich van Amerikaanse concurrenten als Waymo door zijn end-to-end AI-aanpak. Waar Waymo vooraf gedetailleerde 3D-kaarten van steden maakt en regelgebaseerde systemen gebruikt, leert Wayves software op basis van camerabeelden en rijdata om in real-time te reageren op onverwachte situaties. Dit maakt het systeem theoretisch beter schaalbaar naar nieuwe steden en landen — een voordeel voor Europese markten met hun versnipperde regelgeving.

Het bedrijf, opgericht in 2017 en inmiddels gesteund door investeerders waaronder Microsoft en Baillie Gifford, test al enkele jaren in Londen. De samenwerking met Uber, aangekondigd in 2024, combineert Wayves technologie met Ubers wereldwijde ridehailing-infrastructuur en klantenbestand.

Ford Mustang Mach-E als testplatform

Voor de Londense proeven maakt Wayve gebruik van de Ford Mustang Mach-E, een volledig elektrische SUV met een WLTP-actieradius tot 610 kilometer (Extended Range, achterwielaandrijving). De Mach-E is in Europa verkrijgbaar met twee batterijformaten: 75,7 kWh (standaard range) en 98,7 kWh (extended range). Het maximale laadvermogen bedraagt 150 kW, waarmee de grotere batterij in ongeveer 45 minuten van 10 naar 80 procent laadt.

De keuze voor de Mach-E is strategisch interessant. Ford heeft het model in Europa gepositioneerd als directe concurrent van de Tesla Model Y, met vergelijkbare afmetingen en prijsstelling. In Nederland start de Mach-E rond de €48.000, de Extended Range-versies liggen tussen de €56.000 en €62.000. Voor robotaxidoeleinden biedt de Mach-E voldoende interieurruimte, een praktische liftback en — cruciaal — een elektrisch platform dat geschikt is voor continue stadsritten met veel stilstand en acceleratie.

De conversie tot zelfrijdend voertuig vereist uitgebreide aanpassingen: extra camera's, radar, LiDAR (in sommige configuraties) en krachtige onboard-computers. Wayve heeft in het verleden ook met andere platforms getest, waaronder de Jaguar I-PACE, maar de huidige samenwerking met Ford wijst op een voorkeur voor de Mach-E in de Londense proeffase.

Londen als Europees robotaxi-testbed

Londen is een logische maar uitdagende keuze voor robotaxi-tests. De stad combineert een hoge bevolkingsdichtheid met complex verkeer: smalle Victoriaanse straatjes, drukke rotondes, onduidelijke kruispunten en een mix van voetgangers, fietsers en dubbeldekkers. Voor een AI-systeem dat op visuele data leert, biedt dit een rijke leeromgeving — maar ook significante veiligheidsrisico's die regelgevers niet lichtvaardig nemen.

De Britse regelgeving voor zelfrijdende voertuigen bevindt zich in een overgangsfase. Sinds 2018 kunnen fabrikanten autonoom rijden testen op openbare wegen, maar met een veiligheidschauffeur achter het stuur. Volledig chauffeursloze commerciële diensten vereisen aanvullende goedkeuringen van het Department for Transport en specifieke toestemming van lokale autoriteiten. Wayve en Uber hebben nog niet bekendgemaakt wanneer ze verwachten deze volgende stappen te voltooien.

Opmerkelijk is dat Europa achterblijft bij de Verenigde Staten in robotaxi-dekking. Waymo rijdt al commercieel in San Francisco, Phoenix en Los Angeles. In Europa zijn proeven beperkter: naast Wayve in Londen test Mobileye in München en Parijs, en zijn er kleinschalige projecten in Berlijn en Stockholm. De complexe Europese regelgeving — met nationale verschillen en strengere privacywetgeving — vormt hierbij een rem.

Voor de Nederlandse markt is commerciële robotaxi-dienstverlening nog ver weg. De Wet personenvervoer kent geen specifieke bepalingen voor autonome voertuigen, en de RDW verleent tot dusver alleen vergunningen voor testritten met veiligheidschauffeur. Totdat Europese harmonisatie plaatsvindt, blijft Londen een van de weinige Europese steden waar substantiële vorderingen mogelijk zijn.

Op zoek naar een elektrische auto met geavanceerde rijassistentie? Bekijk het actuele aanbod elektrische occasions en nieuwe modellen op e-automarkt.nl.