Piek versus duurzaam vermogen
Elektrische auto's hebben twee legitieme vermogenscijfers. Fabrikanten adverteren vrijwel altijd het piekvermogen: het maximale vermogen dat de aandrijflijn kortstondig kan leveren bij volgas. Dit cijfer staat prominent in brochures en persberichten. Het tweede cijfer, het duurzame of continue vermogen, is terug te vinden in homologatiedocumenten en kentekenpapieren. Dit laatste getal toont hoeveel vermogen de complete aandrijflijn langdurig kan vasthouden zonder oververhitting.
Het verschil tussen beide cijfers kan aanzienlijk zijn. Een EV die met meer dan 1.000 pk wordt gepromoot, heeft in de praktijk vaak een veel lager duurzaam vermogen. Dat is geen misleiding: elektrische motoren kunnen inderdaad kortstondig zeer veel stroom verwerken. De beperking zit in de warmteontwikkeling die daarbij optreedt.
Waarom het verschil ontstaat
Hoge stroomsterktes genereren warmte in de batterij, de motorwikkelingen en de omvormer. Zodra één van deze componenten een bepaalde temperatuur bereikt, grijpt het regelsysteem in. Het verlaagt de stroomtoevoer en daarmee het koppel en vermogen om beschadiging te voorkomen. Ook de laadtoestand van de batterij speelt mee. Naarmate de batterij leeg raakt, daalt de spanning. De aandrijflijn kan dan uiteindelijk niet meer het geadverteerde piekvermogen leveren. Hoe merkbaar dat is en bij welk laadpercentage het optreedt, verschilt per model.
Het type elektromotor beïnvloedt de warmteontwikkeling: permanentmagneetmotoren, inductiemotoren en extern aangestuurde motoren gedragen zich verschillend. Toch zijn de batterijcapaciteit, de efficiëntie van de omvormer en vooral het ontwerp van het koelsysteem nog bepalender voor het verschil tussen piek en duurzaam vermogen.
De 30-minutenregel van de VN
Er bestaat een officieel, minder bekend vermogenscijfer: het maximale 30-minutenvermogen. Dit is vastgelegd in VN-reglement nummer 85. De test meet het hoogste gemiddelde nettovermogen dat een elektrische aandrijflijn gedurende een gestandaardiseerde periode van dertig minuten kan vasthouden. Dit cijfer is relevanter voor herhaalde acceleraties, langdurig snel rijden of het trekken van zware lasten dan het piekcijfer.
Het 30-minutenvermogen geeft geen exacte voorspelling van het gedrag in elk scenario. Temperatuur, batterijlading en de koelstrategie van de fabrikant beïnvloeden het resultaat. Wel biedt het een gestandaardiseerde manier om EV's te vergelijken op hun vermogen om prestaties vol te houden.
Wat praktijktests laten zien
Testwerk van Car and Driver illustreert waarom het geadverteerde vermogen slechts deel van het verhaal vertelt. Een Rivian R1T met 835 pk en een Lucid Air met 430 pk vertoonden op het circuit vertraging naarmate hun batterijen leeg raakten. Een Hyundai Ioniq 5 met 320 pk hield daarentegen consistente acceleratie vast tot onder de 20 procent laadniveau. De batterij van de Hyundai kon meer vermogen leveren dan de motoren vroegen. Die reserve gaf het model een voorsprong in duurzaamheid.
Fabrikanten erkennen het onderscheid tussen piek en duurzaam vermogen, ook al communiceren ze er niet over. Tesla's Track Mode bevat een instelling genaamd Powertrain Endurance. Deze vermindert doelbewust het vermogen om oververhitting van batterij en motoren te vertragen. Dat levert langzamere rondetijden op, maar wel consistentere prestaties over meerdere ronden. In het handboek van de Model 3 beschrijft Tesla deze afweging expliciet.
Porsche toonde met een preproductie-exemplaar van de Taycan wat geavanceerd thermisch management kan betekenen. Het voertuig voltooide 26 opeenvolgende acceleraties van 0 naar 200 km/u. Het verschil tussen de snelste en langzaamste run bedroeg slechts 0,8 seconde. Porsche wees daarbij op het koelsysteem dat zelfs onder deze extreme omstandigheden geen vermogensverlaging nodig had.
Wat betekent dit voor kopers?
Het geadverteerde vermogen van een EV is een momentopname van het beste wat het voertuig kan. Voor dagelijks gebruik is dat vaak voldoende: de meeste rijders rijden niet continu volgas. Wie echter herhaaldelijk snel wil accelereren, langdurig hard rijdt of een zware aanhanger trekt, doet er verstandig aan om het duurzame vermogen te checken. Dat cijfer zegt meer over hoe consistent de prestaties zijn dan het gepromote piekcijfer.
Op e-automarkt.nl vind je het aanbod aan elektrische occasions en nieuwe modellen. Vergelijk niet alleen het vermogen, maar vraag ook naar de thermische prestaties en het duurzame vermogen als je van plan bent je EV sportief of zwaar belast te gebruiken.