Verenigd Koninkrijk wil EV-verplichting versoepelen
De Britse regering is een openbare raadpleging gestart over het Zero Emission Vehicle (ZEV)-mandaat, het systeem dat autofabrikanten verplicht om een steeds groter deel van hun verkopen uit volledig elektrische auto's te laten bestaan. Het kabinet overweegt de doelstellingen voor de periode 2027 tot en met 2035 te versoepelen. Fabrikanten, brancheorganisaties en andere belanghebbenden hebben twee maanden de tijd om officieel te reageren.
Het ZEV-mandaat, dat vorig jaar van kracht werd, is een van de strengste verkoopquota ter wereld. Voor 2024 moet 22 procent van de verkochte auto's volledig elektrisch zijn. Dat percentage loopt jaarlijks op tot 80 procent in 2030 en 100 procent in 2035. Fabrikanten die de doelen niet halen, riskeren boetes van 15.000 pond per niet-verkochte EV.
Waarom het VK de rem erop zet
De herziening volgt op aanhoudende druk van de Britse auto-industrie. Verkoopcijfers van batterij-elektrische personenauto's (BEV's) in het VK lopen achter op de gestelde doelen. In de eerste maanden van 2024 bleef de EV-marktpenetratie steken rond de 15 procent, ruim onder het vereiste niveau. Meerdere merken, waaronder Ford en Stellantis, waarschuwden eerder dat het huidige traject onrealistisch is zonder substantiële prijsverlagingen of grotere laadinfrastructuur.
De Britse markt vertoont overeenkomsten met andere Europese landen: vraaguitdagingen bij particuliere kopers, onzekerheid over de laadpalendichtheid buiten Londen en de Zuidoost-regio, en een prijsgat dat voor veel consumenten nog steeds fors is. De gemiddelde verkoopprijs van een nieuwe BEV in het VK ligt ruim boven die van een vergelijkbare benzineauto, zelfs na aftrek van de lokale subsidiepot die inmiddels is uitgeput.
Wat staat er op het spel voor fabrikanten
Een versoepeling van het mandaat zou verregaande gevolgen hebben. Merken die de afgelopen jaren miljarden investeerden in elektrificatie van hun Britse aanbod – denk aan Nissan met de Ariya en Leaf, BMW met de iX- en i4-lijn, en Volkswagen met de ID.3 en ID.4 – zien hun concurrentievoordeel mogelijk verdampen. Tegelijkertijd zouden fabrikanten die traag zijn met elektrificatie, waaronder enkele premium- en volumemerken, ademruimte krijgen om hun verbrandingsmodellen langer in de markt te houden.
De Britse regering balanceert tussen twee doelen: het behoud van industriële werkgelegenheid en het halen van de klimaatdoelstellingen. Het VK wil in 2050 klimaatneutraal zijn; transport is met circa 25 procent van de CO₂-uitstoot de grootste vervuilende sector. Een te ruime versoepeling zou dat pad bemoeilijken, terwijl te rigide regels fabrikanten kunnen afschrikken om in het VK te produceren of verkopen.
Parallellen met Europa en les voor Nederland
Het Britse debat over het ZEV-mandaat is geen geïsoleerd fenomeen. Ook in de Europese Unie ontstond discussie over het verbod op nieuwe verbrandingsauto's vanaf 2035, met name nadat Duitsland eiste dat e-fuels een uitzondering zouden vormen. In Nederland zien we een vergelijkbaar spanningsveld: de gestage opbouw van het laadnetwerk en de groeiende tweedehandsmarkt voor EV's helpen, maar de aanschafprijs blijft voor veel huishoudens een drempel.
Wat het VK-traject uniek maakt, is de snelheid waarmee het kabinet nu bijdraait. Het mandaat bestaat nog geen jaar en wordt al herzien. Dat roept vragen op over voorspelbaarheid voor fabrikanten. Consumenten die nu een EV overwegen, kunnen in de war raken: is de overstap nu urgent of niet? Historisch gezien leidt dergelijke beleidsonzekerheid tot uitgestelde aankopen – juist wat de markt niet nodig heeft.
Voor Nederlandse EV-rijders en kopers is het Britse voorbeeld relevant omdat het laat zien hoe kwetsbaar ambitieuze verkoopdoelen zijn zonder parallelle maatregelen: betaalbare modellen in alle segmenten, betrouwbare publieke laadinfrastructuur en een helder tweedehands perspectief. Het Nederlandse Klimaatakkoord en de bijtellingstarieven vormen een ander instrumentarium dan het Britse quotum, maar de onderliggende uitdagingen zijn identiek.
De uitkomst van de Britse consultatie, verwacht in het najaar, zal de toon zetten voor hoe andere markten omgaan met tegenvallende EV-verkopen. Een significante versoepeling zou kunnen leiden tot een domino-effect in Europa. Fabrikanten zullen hun productieplannen en investeringen in batterijfabrieken en laadinfrastructuur hierop afstemmen.