Marktaandeel Tesla zakt naar onder de 2 procent

Tesla kampt in Duitsland met een opvallende terugval, ondanks dat de elektrische automarkt daar juist floreert dankzij de vernieuwde overheidskoopsubsidie. Uit onderzoek van de marktonderzoeksbureaus Uranos en Dynata blijkt dat het marktaandeel van de Amerikaanse fabrikant is gedaald tot 1,9 procent, vergeleken met een piek van 2,6 procent in 2022. Dat is een daling van ruim een kwart in twee jaar tijd.

Volgens medeoprichter Björn Welzel van Uranos is Tesla als merk niet langer de dominante speler die het enkele jaren geleden was. Waar het merk eerder synoniem stond voor elektrisch rijden in Europa, ziet het nu concurrenten uit eigen continent en uit China sneller groeien.

Politieke verankering Musk drijft kopers weg

De voornaamste oorzaak van deze terugval is geen technologisch tekort of prijsstelling, maar de politieke positionering van CEO en grootaandeelhouder Elon Musk. Musk werkte een tijdlang voor de regering van de Amerikaanse president Donald Trump en sprak herhaaldelijk zijn sympathie uit voor de Alternative für Deutschland (AfD), de rechtspopulistische partij in Duitsland.

Het onderzoek, waarvoor 1.031 Tesla-bezitters en potentiële EV-kopers zijn ondervraagd, legt een scherp verdeeld beeld bloot. Onder degenen die Tesla afwijzen, noemt de helft (50 procent) de politieke en controversiële uitspraken van Musk als doorslaggevende reden. Zijn openbare gedrag wordt door 44 procent genoemd als negatief punt.

De politieke wereldvisie blijkt daarbij een sterkere voorspeller van houding tegenover Tesla te zijn dan leeftijd of inkomen. Het pro-Tesla-kamp neigt naar een neoliberale insteek, terwijl tegenstanders zich vaker links-progressief profileren. De meningen over Musk zelf zijn daarmee sterk gepolariseerd.

Wat drijft de Duitse EV-koper?

De overstap naar elektrisch rijden in Duitsland wordt primair gedreven door milieu-overwegingen (51 procent) en kostenvoordelen (49 procent). De nieuwe koopsubsidie en gestegen benzineprijzen spelen daarbij een ondersteunende rol. Voor de Tesla-voorstanders die ondanks de controverses het merk wel overwegen, staan andere argumenten voorop: de innovatiekracht van het merk (56 procent), de algemene wens voor een elektrische auto (52 procent) en de technologische prestaties (43 procent) zijn de belangrijkste drijfveren.

Dit onderscheid is relevant voor het bredere Europese EV-landschap. Tesla bouwde zijn vroege succes mede op het imago van klimaatpionier en technologisch vernieuwer. Wanneer die associatie verslapt door politieke bagage, verdwijnt een uniek verkoopargument dat concurrenten als BMW, Mercedes-Benz en Volkswagen — die hun EV-lijn agressief uitbreiden — wel kunnen blijven claimen.

Implicaties voor Tesla in Europa

De Duitse markt is voor Tesla strategisch van belang. De Gigafactory Berlijn-Brandenburg, geopend in 2022, moest de productie voor Europa verankeren en logistieke voordelen bieden. Dat de lokale vraag afneemt terwijl de capaciteit juist is opgeschaald, creëert een spanning die het bedrijf moet opvangen met export naar andere markten of prijsaanpassingen.

Voor Nederlandse EV-kopers is de Duitse ontwikkeling een interessante case. Ook hier is Tesla historisch sterk, maar groeit de concurrentie van zowel Europese premiummerken als Chinese fabrikanten snel. Of Musks politieke profilering in Nederland vergelijkbare effecten heeft, is niet onderzocht, maar de demografische en politieke overeenkomsten tussen beide markten maken waakzaamheid geboden.

De vraag is of Tesla deze polarisatie kan doorbreken met productinnovatie — de aangekondigde updates voor Model Y en de lancering van een goedkoper model — of dat de merkassociatie met Musk structureel marktpotentieel kost in een regio waar politieke neutraliteit van bedrijven traditioneel meer wordt gewaardeerd dan in de Verenigde Staten.