De bekeuring die geen discussie duldde

De politie van Parker, Colorado, deelde onlangs een bekeuring uit aan een Tesla-rijder die met 103 km/u door een zone van 72 km/u raasde. Het verweer van de bestuurder was opmerkelijk: "Ik reed zelf niet, de auto stond op automatische piloot." De man eiste zelfs dat er een supervisor ter plaatse zou komen om het gesprek aan te horen.

De politie liet zich niet overtuigen. In een video die het departement online plaatste, klinkt de boodschap onverbiddelijk: rijhulpsystemen vervangen de bestuurder niet. Of een voertuig nu adaptieve cruise control, rijbaanassistentie of Tesla's "Full Self-Driving" heeft — de mens achter het stuur blijft juridisch verantwoordelijk voor veilig rijgedrag.

Waarom de naam "Full Self-Driving" misleidt

Hier wringt de schoen. Tesla verkoopt voor ongeveer 99 dollar per maand een pakket dat "Full Self-Driving" heet. CEO Elon Musk beweert al ruim tien jaar dat Tesla's in essentie zelf kunnen rijden. Eind vorig jaar ging hij zelfs zover te stellen dat FSD-gebruikers nu veilig kunnen berichten sturen achter het stuur. Maar zodra er iets misgaat, draait Tesla bij: dan is het plotseling "Full Self-Driving (Supervised)", altijd onder toezicht van de bestuurder, met handen aan het stuur zoals het handboek voorschrijft.

Juridisch gezien is er geen enkele nuance: elke rijhulp die vandaag in een nieuwe auto te koop is, valt onder SAE-niveau 2. De software assisteert, de mens bestuurt. Tesla's marketing zegt iets anders dan de kleine lettertjes — en die tegenstrijdigheid kwam in Parker letterlijk langs de kant van de weg tot uitdrukking.

Het ontbrekende snelheidsplafond

De frustratie richt zich niet alleen op de bestuurder, maar ook op Tesla zelf. Het bedrijf ontwerpt FSD namelijk bewust om harder te rijden dan toegestaan, en verwijderde bovendien de mogelijkheid om dat te corrigeren.

Tot voor kort konden eigenaren een verstelbare snelheidsoffset instellen: een harde bovengrens voor hoeveel de auto de limiet mocht overschrijden. In FSD-versie 14 schrapte Tesla die functie en verving deze door vijf vaste profielen: Sloth, Chill, Standard, Hurry en — opvallend genoeg — Mad Max. In de modus Standard accelereerde de auto van de redacteur van Electrek op een 50 km/u-weg zelfstandig naar 78 km/u, zonder dat zijn voet het gaspedaal aanraakte. Een flitsinstallatie deed de rest.

De "eenvoudige oplossing" waar eigenaren om smeken — het terugbrengen van een door de gebruiker in te stellen snelheidslimiet — weigert Tesla. Ashok Elluswamy, hoofd AI bij Tesla, noemde zo'n gebruikersinstelling een "anti-pattern". Het bedrijf zou FSD liever "slimmer" maken dan eigenaren de controle geven. Tegelijkertijd levert het een modus genaamd Mad Max die expliciet snelheidslimieten negeert.

Zweden signaleerde dit probleem al eerder bij de EU en drong aan op afwijzing van Tesla's FSD-goedkeuring zolang het snelheidsgedrag niet wordt aangepakt. De kloof tussen een product genaamd "Full Self-Driving" en een auto die doelbewust de snelheidslimiet overschrijdt, is volgens critici onaanvaardbaar groot.

Wat dit betekent voor de Nederlandse Tesla-rijder

Voor Nederlandse eigenaren van een Model 3, Model Y of andere Tesla met FSD-abonnement geldt hetzelfde als in Colorado: bij flitscontroles of politiecontroles is de bestuurder altijd aansprakelijk. De Nederlandse wet kent geen uitzondering voor geautomatiseerde rijhulpen. Een bekeuring voor te hard rijden met FSD ingeschakeld, is een bekeuring op uw naam.

De praktijk met FSD v14 vereist bovendien extra alertheid. Waar u vroeger een offset kon instellen om binnen de marge te blijven, moet u nu zelf ingrijpen wanneer Standard- of Hurry-modus de limiet passeert. Dat maakt het systeem in de praktijk stressvoller, niet ontspannender — het tegenovergestelde van wat zelfrijdende technologie belooft.

Tesla's weigering om bestuurders een harde snelheidsbegrenzing te bieden, terwijl het wel modi als Mad Max aanbiedt, illustreert een fundamenteel spanningsveld. Het bedrijf claimt volledige zelfrijdendheid in de marketing, maar schuift alle verantwoordelijkheid door naar de bestuurder zodra de wet zich ermee bemoeit. Tot die tegenstrijdigheid is opgelost, blijft het advies: houd uw voet boven het rempedaal en vertrouw er niet op dat FSD zich aan de borden houdt.

Bent u op zoek naar een Tesla Model 3 of Model Y met of zonder FSD? Bekijk het actuele aanbod op e-automarkt.nl en vergelijk prijzen, uitrustingsniveaus en garantievoorwaarden van erkende Nederlandse dealers.