Zonnebril als zwakke schakel in Teslas rijmonitoring

Een Tesla-rijder is zondag gefilmd terwijl hij over de Trans-Canada Highway in Brits-Columbia reed met ongeveer 100 km/h — volledig in slaap achter het stuur. In de auto bevonden zich bovendien twee slapende kinderen. Het incident, vastgelegd door een medeweggebruiker tussen Golden en Revelstoke, laat een fundamenteel probleem zien in hoe Tesla zijn bestuurders controleert.

De getuige, Carleigh, zag de bestuurder "in diepe slaap" en zijwaarts hangend terwijl de auto zelfstandig doorreed. Zij waarschuwde de Revelstoke RCMP, die de kentekenplaat noteerde en de bestuurder zou opsporen. De vraag die meteen rijst: hoe kon dit gebeuren met een systeem dat juist is ontworpen om dergelijke situaties te voorkomen?

Twee beveiligingslagen, beide te omzeilen

Sinds FSD versie 12.4 uit 2024 vertrouwt Tesla primair op een cabinecamera boven de binnenspiegel. Deze volgt gezicht en ogen om attentie te meten. Maar het eigen handboek van Tesla vermeldt expliciet dat deze op vision gebaseerde monitoring niet activeert bij slechte belichting, als de camera bedekt is, of — cruciaal — als de bestuurder een zonnebril of pet draagt die de ogen bedekt.

De bestuurder in kwestie droeg een grote zonnebril. Daarmee viel de primaire beveiliging weg. Het systeem valt dan terug op de oudere stuurwiel-torquedetectie: periodieke checks of er kracht op het stuur staat. Dit is een opmerkelijk zwakkere controle. Het verifieert niet of iemand wakker is of naar de weg kijkt — alleen dat er ergens druk op het stuurwerk staat. Een slapend lichaam, een rustende arm, of zelfs specifieke "nag-defeating"-accessoires kunnen deze check voldoende beïnvloeden.

Tesla heeft daarnaast een aparte Driver Drowsiness Warning die oogsluiting, knipperduur, gapen en hoofdpositie analyseert. Dezelfde afhankelijkheid geldt hier: zonder zicht op de ogen werkt het niet. In een wrange ironie suggereert een recente Tesla-update (2025.32.3) bij gedetecteerde slaperigheid juist om FSD in te schakelen — meer automatisering op het moment dat de bestuurder het minst toezicht kan houden.

Systematische kwetsbaarheden, niet incidenteel

Dat de monitoring te omzeilen is, staat niet op zichzelf. Tesla-rijders in China blijken de cabinecamera te misleiden met plastic poppenhoofden van omgerekend 30 dollar bij de spiegel. De camera ziet een voorwaarts gericht "gezicht", classificeert dit als alerte bestuurder, en laat FSD onbeheerd draaien. Als een goedkope plastic kop het systeem bewust fopt, is een zonnebril die het per ongeluk uitschakelt volledig in lijn met de kwetsbaarheid.

De monitoring lijkt ontworpen om eerlijke bestuurders eerlijk te houden, niet om vastberaden of vermoeide rijders tegen te houden. Dit wordt riskanter naarmate de software indrukwekkender presteert. FSD v14 rijdt op veel momenten overtuigend, wat juist oververtrouwen kweekt. Hoe beter het systeem werkt, hoe verleidelijker het is om de aandacht te laten verslappen — terwijl de bewaking die dat instinct moet tegengaan, te verslaan is met een accessoire van de tankshop.

Juridische grijze zone in Canada

Er speelt ook een juridisch aspect mee. Teslas "Full Self-Driving" (Supervised) is beschikbaar in Canada, maar de Motor Vehicle Act van Brits-Columbia verbiedt Level 3, 4 of 5 geautomatiseerde voertuigen op openbare wegen. FSD is officieel een Level 2-systeem, waarbij de bestuurder altijd juridisch verantwoordelijk blijft. Inslapen is daarmee niet alleen gevaarlijk, maar expliciet illegaal in de provincie — ongeacht wat het systeem zelf aankan.

Tesla classificeert het systeem consequent als Level 2 en heeft het afgelopen jaar in rechte geprocedeerd tegen uitspraken dat het klanten zou hebben misleid over zelfrijdende capaciteiten. De kloof tussen marketing en juridische werkelijkheid is precies waar incidenten als deze zich nestelen. Tesla benadrukt bij elk FSD-ongeval dat het geen aansprakelijkheid accepteert — terwijl de marketing nadrukkelijk "tijd besparen" en geschiktheid voor slechtzienden benadrukt.

Je kunt domme mensen niet tegenhouden om dom te zijn, maar als je een product als dit op de markt brengt, heb je de verantwoordelijkheid om het zo dom-proof mogelijk te maken — en misbruik niet aan te moedigen.

Voor Nederlandse Tesla-rijders is het incident een herinnering dat Autopilot en FSD assistentiesystemen blijven, geen zelfrijdende modi. De Nederlandse Wet innovatie experimenten autonoom rijden kent strikte regels voor hogere automatiseringsniveaus, maar Level 2-systemen vallen onder bestaande verkeerswetgeving met volledige bestuurdersaansprakelijkheid. Wie de suggestie van "Full Self-Driving" letterlijk neemt, riskeert niet alleen een boete, maar ook zijn rijbewijs — en erger.