De nieuwe regeling: lager bedrag, scherpere voorwaarden

Na het afschaffen van de federale belastingkredieten door de Amerikaanse overheid vorig najaar, beloofde gouverneur Gavin Newsom dat Californië zelf in actie zou komen. Die belofte wordt nu waargemaakt met een vernieuwd subsidieprogramma dat later dit jaar van start gaat. Het is echter aanzienlijk minder royaal dan het oude federale systeem en kent striktere spelregels.

Kopers van een nieuwe elektrische auto ontvangen maximaal 3.500 dollar aan instantkorting, toegepast bij aankoop bij de dealer. Voor gebruikte elektrische auto's bedraagt het bedrag 1.750 dollar. De prijsplafonds zijn scherp: nieuwe auto's moeten onder de 50.000 dollar blijven, gebruikte exemplaren onder de 25.000 dollar. Voor wie in de markt is voor een betaalbare tweedehands EV zoals een oudere Tesla Model 3 of Nissan Leaf, kan dat aantrekkelijk zijn. Maar er is een belangrijke voorwaarde: niet alle merken doen mee.

Welke 13 merken doen mee — en waarom juist zij?

Deelnemende fabrikanten moeten zelf 1.750 dollar bijdragen per nieuwe auto; de staat matcht dat bedrag. Dat maakt deelname voor merken een bewuste strategische keuze. Uiteindelijk tekenden dertien merken present:

  • Ford
  • General Motors (Chevrolet, Cadillac)
  • Honda
  • Hyundai
  • Kia
  • Lucid
  • Mitsubishi
  • Nissan
  • Rivian
  • Subaru
  • Tesla
  • Toyota
  • Volvo

Opvallend genoeg staan enkele merken op de lijst die momenteel geen kwalificerende modellen in hun assortiment hebben. De Honda Prologue — een op de Ultium-batterij gebaseerde SUV die Honda samen met GM ontwikkelde — stopt dit jaar met productie, waardoor Honda binnenkort zonder deelnemend model zit. Bij Volvo ligt het anders: de goedkope EX30, die in Europa al leverbaar is, werd voor de Amerikaanse markt geannuleerd. Het goedkoopste elektrische model dat Volvo nu aanbiedt, de EX40, start bij 56.545 dollar — ruim boven het plafond. Volvo hint wel op goedkopere modellen in de pijplijn, dus de inschrijving lijkt vooruitziend bedoeld.

Waarom BMW, Mercedes, Audi en Volkswagen ontbreken

De afwezigen op de lijst zijn minstens zo interessant als de deelnemers. Mercedes-Benz, BMW, Audi, Volkswagen, Jeep, Dodge en Maserati doen niet mee. De reden is eenvoudig: vrijwel geen enkel elektrisch model uit hun huidige aanbod komt in aanmerking.

Mercedes vormt hierbij het enige kantelpunt. De nieuwe CLA 250+, een volledig elektrische sedan, start technisch gezien onder de grens: 49.400 dollar zonder opties. Maar dat is zo krap dat elke kleur, velgenset of optiepakket het voertuig boven de 50.000 dollar duwt. Voor Mercedes is het administratieve gedoe en de verplichte bijdrage van 1.750 dollar per auto de moeite niet waard voor een model dat amper onder de grens balanceert.

Bij BMW en Audi ligt het nog anders. Hun goedkoopste elektrische modellen — denk aan de BMW i4 of Audi Q4 e-tron — starten in de VS structureel boven de 50.000 dollar. Volkswagen, ondanks de relatief betaalbare ID.4, koos er eveneens voor om buiten de boot te blijven. Waarom precies is onduidelijk; mogelijk speelt mee dat de ID.4 in populaire configuraties eveneens het plafond nadert.

De uitzondering voor Rivian en Lucid — en de vreemde gevallen Fiat en Mini

Californië maakte een opvallende uitzondering in de regels: Lucid en Rivian, beide in de staat gevestigd, vallen buiten het prijsplafond. Dat is hard nodig, want elke huidige Rivian — van de R1T pickup tot de R1S SUV — kost meer dan 50.000 dollar. Lucid's goedkoopste Air Pure begint eveneens ver boven dat bedrag. Deze thuisvoordeelregel geeft beide merken een unieke positie ten opzichte van concurrenten.

Twee merken vormen echte raadsels in het niet-deelnemerskamp. Fiat verkoopt de 500e voor 38.395 dollar — ruim onder het plafond, en zelfs volledig uitgerust komt deze stadse EV niet boven de 50.000 dollar uit. Toch doet Fiat niet mee. Hetzelfde geldt voor Mini: de Countryman SE start bij 46.550 dollar, wat theoretisch ruimte biedt voor opties onder de grens. Mogelijk schrikt Mini af omdat veel klanten toch boven de 50.000 dollar uitkomen met hun configuratie, maar dat is speculatie.

Onzekerheid over gebruikte auto's en marktwerking

Hoe de subsidie voor gebruikte EV's precies werkt, is nog onduidelijk. Ook hier lijkt een bijdrage van de fabrikant vereist — vreemd genoeg, aangezien merken niets verdienen aan doorverkoop van tweedehands voertuigen. Als deze constructie daadwerkelijk doorgaat, ontstaan er merkwaardige markteffecten. Een gebruikte Tesla Model 3 van 24.000 dollar komt dan in aanmerking voor 1.750 dollar korting, terwijl een even dure gebruikte BMW i4 dat niet doet — simpelweg omdat BMW niet deelneemt. Dat kan leiden tot prijsverschuivingen op de occasionmarkt die moeilijk te voorspellen zijn.

Voor Nederlandse EV-kopers is dit programma overigens geen direct voordeel, maar het laat wel zien hoe staten wereldwijd experimenteren met subsidieregels na het wegvallen van federale steun. De trend naar instantkorting bij aankoop — in plaats van teruggave via belastingaangifte — is ook in Europa in opkomst. Of Californië's model succesvol wordt, hangt af van of meer merken alsnog instappen en of de prijsplafonds niet te snel achterhaald raken door inflatie en stijgende EV-prijzen.

Op zoek naar een elektrische occasion of nieuwe EV? Bekijk het actuele aanbod op e-automarkt.nl en vergelijk prijzen, actieradius en laadsnelheden van alle beschikbare modellen.