Van robotaxi tot netstabilisator

Waymo, het Amerikaanse bedrijf dat al jaren vooroploopt in autonoom taxivervoer, heeft een opmerkelijke bestemming gevonden voor batterijen die het einde van hun leven in voertuigen hebben bereikt. In plaats van directe recycling of verwerking, krijgen honderden megawatts aan gebruikte accupakketten een tweede leven als grootschalige energieopslag. Het bedrijf sloot hiervoor een samenwerking met B2U Storage Solutions, een specialist in het hergebruiken van elektrische voertuigbatterijen voor netdiensten.

De eerste projecten komen in Texas en Californië, de twee staten waar Waymo het meest actief is met zijn robotaxi-diensten. De batterijen zullen overtollige energie uit zon- en windparken opvangen en deze weer afgeven op momenten dat de vraag op het elektriciteitsnet piekt — een cruciale functie nu de energietransitie vordert en hernieuwbare bronnen een steeds groter aandeel krijgen.

Welke accu's komen in aanmerking?

De batterijen die uiteindelijk bij B2U terechtkomen, stammen uit Waymo's huidige en toekomstige vloot. Jarenlang vormde de Jaguar I-Pace het werkpaard van de dienst, een volledig elektrische SUV met een accucapaciteit van 90 kWh en een WLTP-actieradius van rond de 470 kilometer bij introductie. Die capaciteit neemt natuurlijk af door gebruik — na enkele jaren intensief taxiverkeer, met dagelijks meerdere volledige laadcycli, daalt het rendement merkbaar.

Voor een robotaxi, waar betrouwbaarheid en voorspelbaar bereik essentieel zijn, is een batterij die nog 50 of 60 procent van zijn oorspronkelijke capaciteit levert onvoldoende. Deze drempel ligt voor consumentenauto's overigens lager; een particuliere I-Pace met 60 procent restcapaciteit heeft nog steeds ruim 280 kilometer bereik, voor velen acceptabel. Voor Waymo betekent dit vervangingstijdstip echter dat de accu het voertuig verlaat — maar zeker niet de prullenbak.

Waymo breidt zijn vloot bovendien flink uit. Het bedrijf startte onlangs met ritten in een volledig elektrische bestelwagen die speciaal voor autonoom vervoer is ontworpen. Ook test Waymo met de Hyundai Ioniq 5, een model dat in Europa al als bestverkochte EV naast Tesla fungeert met zijn 800V-architectuur en laadsnelheden tot 233 kW. De diversificatie naar meerdere voertuigtypes — van compacte cross-over tot ruime van — betekent ook een groeiende stroom aan verschillende batterijformaten die ooit hergebruikt zullen worden.

Hoe werkt het hergebruik in de praktijk?

B2U Storage Solutions heeft al ervaring opgebouwd met vergelijkbare projecten. In Californië draait al een installatie met 1.300 afgedankte EV-batterijen, in Texas is een project operationeel met 720 accupakketten. Deze schaal is essentieel: individuele gebruikte batterijen hebben te veel variatie in capaciteit en spanning om direct nuttig te zijn, maar in grote parallel geschakelde systemen vormen ze samen een stabiele energiebuffer.

De technische uitdaging zit 'm in het balanceren van cellen met verschillende degradatieniveaus. Waar een autofabrikant strikte eisen stelt aan uniformiteit, kan een stationaire toepassing met soepeler parameters werken. Het systeem hoeft geen 150 km/u te accelereren of bergop te klimmen; het moet alleen betrouwbaar stroom in- en uitvoeren. De lagere stroomvraag per cel verlengt bovendien de resterende levensduur aanzienlijk.

Voor het Nederlandse perspectief is dit relevant omdat ons land met een vergelijkbare transitie te maken krijgt. Het aantal elektrische taxi's en deelauto's groeit gestaag; de occasions van modellen als de Tesla Model 3, Volkswagen ID.4 en BMW iX3 die nu de markt overspoelen, zullen over vijf tot tien jaar eveneens afgedankte batterijen opleveren. Nederlandse energiecoöperaties en netbeheerders kijken al naar tweedelevensprojecten, al ontbreekt hier nog de schaal die Amerikaanse markten bieden.

Concurrentie in de batterij-keten

Waymo is niet het enige bedrijf dat deze route inslaat. General Motors en Rivian tekenden eerder al overeenkomsten met Redwood Materials, een recyclingbedrijf van voormalig Tesla-CTO JB Straubel, dat eveneens stationaire opslag uit gebruikte accu's produceert. De markt voor tweede-levens-batterijen concurreert zo direct met traditionele recycling, waar cellen tot op materiaalniveau worden ontleed.

De keuze voor hergebruik boven directe recycling heeft economische en ecologische voordelen. Het energie-intensieve proces van demontage, smelten en herfabricage van lithium, kobalt en nikkel wordt uitgesteld tot de batterij écht leeg is. B2U's model laat zien dat een accu pas na mogelijk 15 tot 20 jaar totale levensduur — eerst in auto, dan in opslag — aan het einde van zijn loopbaan komt.

Voor Waymo, dat dagelijks tienduizenden autonome ritten verwerkt en daarmee tot de intensiefste EV-gebruikers ter wereld behoort, is de samenwerking ook een manier om de circulariteit van zijn operatie te waarborgen. De reputatie van elektrisch vervoer staat of valt mede met verantwoorde afvoer van accu's — een thema dat in Europa door de strengere batterijverordening alleen maar scherper op de agenda komt te staan.