Mythe doorprikt: lang doorgaan met je verbrandingsmotorauto is niet altijd groener

Een veelgehoorde stelling binnen het mobiliteitsdebat luidt dat je je huidige benzine- of dieselauto het beste zo lang mogelijk kunt gebruiken, omdat de productie van een nieuw voertuig immers ook belastend is. Onderzoekers van de University of California, Santa Cruz en UC Santa Barbara hebben deze veronderstelling aan een grondige toetsing onderworpen. Zij analyseerden meer dan 400 scenario's en trokken een opmerkelijke conclusie: in het overgrote deel van de gevallen is vroegtijdig overstappen op een elektrische auto aanzienlijk beter voor het klimaat.

Het onderzoek, uitgevoerd door Elliott Campbell en Roland Geyer, integreerde een breed scala aan variabelen: rendement van verschillende aandrijflijnen, accucapaciteiten, jaarlijkse kilometerafstanden, emissies tijdens de productiefase en zelfs de herkomst van de elektriciteit waarmee een EV wordt geladen. De uitkomst: in 92 procent van de onderzochte scenario's leidt het vervangen van een auto met verbrandingsmotor of hybride auto door een volledig elektrisch model tot een lagere CO₂-uitstoot over de totale levensduur.

Zelfs bijna nieuwe benzineauto's: overstappen loont

Het meest verrassende resultaat betreft relatief jonge verbrandingsmotoren. In het extreme scenario waarin een benzineauto slechts één jaar na aankoop wordt vervangen door een elektrisch model, daalt de cumulatieve CO₂-uitstoot over een periode van zestien jaar met liefst 58 procent. Dit onderstreept dat de operationele voordelen van elektrisch rijden — zeker in markten met een steeds schonere elektriciteitsmix — de productie-emissies van de nieuwe EV ruimschoots compenseren.

De onderzoekers becijferden dat de 'terugverdientijd' voor die productie-emissies gemiddeld zo'n drie jaar bedraagt. Vanaf dat moment begint de CO₂-besparing van de elektrische auto zich op te stapelen, waarna het verschil met een verbrandingsmotor alleen maar groter wordt. Voor de Nederlandse markt, waar het aandeel hernieuwbare energie in de elektriciteitsmix aanzienlijk is, kan deze terugverdientijd zelfs nog korter uitvallen.

De cruciale voorwaarde: de oude auto moet écht van de weg

Er kleeft echter een belangrijke kanttekening aan deze conclusie. Het maximale klimaatvoordeel wordt slechts behaald wanneer de vervangen auto met verbrandingsmotor daadwerkelijk uit de circulatie wordt gehaald. Als het voertuig wordt doorverkocht en elders verder rijdt, verdwijnt een deel van de winst, omdat de uitstoot tijdens gebruik gewoon doorgaat. De onderzoekers benadrukken dan ook dat hun studie puur gericht is op het CO₂-voetafdrukperspectief, niet op de economische haalbaarheid van vroegtijdig vervangen.

Voor Nederlandse consumenten roept dit interessante vragen op over het huidige occasionbeleid. Wie zijn benzineauto inruilt voor een nieuwe EV, doet er goed aan na te gaan of het oude voertuig niet simpelweg doorgeschoven wordt binnen Europa of daarbuiten. Een effectief sloopregime, zoals het Nederlandse principe van verantwoorde autodemontage, kan hier een rol spelen.

Context en nuance voor de Nederlandse markt

De studie is gebaseerd op Amerikaanse condities, waardoor directe vertaling naar Nederland niet één-op-één mogelijk is. De VS kent een andere elektriciteitsmix — nog grotendeels afhankelijk van fossiele brandstoffen — en hogere gemiddelde jaarlijkse kilometerstanden. In Nederland, waar het aandeel wind- en zonne-energie groeit en het gemiddelde jaarkilometrage lager ligt, kan de balans nog gunstiger uitpakken voor de EV.

Wel blijft de specifieke situatie doorslaggevend: het type vervangen auto, de gekozen elektrische vervanger (compacte stads-EV of zware SUV met groot accupakket) en het laadgedrag thuis versus publiek laden beïnvloeden de uitkomst. Voor wie twijfelt tussen doorgaan met een zuinige, goed onderhouden benzineauto of de overstap naar een moderne EV met efficiënte accu, biedt dit onderzoek een belangrijk inzicht: de productie-impact van een nieuwe EV wordt sneller goedgemaakt dan vaak wordt aangenomen.

Op zoek naar een elektrische occasion of nieuwe EV? Bekijk het actuele aanbod op e-automarkt.nl en vergelijk modellen op accucapaciteit, WLTP-actieradius en laadvermogen.