Waarom de SOH steeds belangrijker wordt
Bij een occasion met verbrandingsmotor kijk je naar het kilometrage. Bij een elektrische auto komt daar een tweede getal bij: de State of Health (SOH), het percentage van de oorspronkelijke accucapaciteit dat nog beschikbaar is. Een SOH van 90 procent zou betekenen dat de batterij nog 90 procent van zijn energie kan opslaan, met een vergelijkbare afname van het rijbereik. Maar dat getal vertelt lang niet het hele verhaal.
Hervé Eloin, CEO van MyBatteryHealth, stelt dat twee identieke SOH-waarden heel verschillende werkelijkheden kunnen verhullen. Hij zag twee voertuigen die beide 88 procent aangaven, terwijl de batterijen in totaal verschillende conditie verkeerden. Context is essentieel: 92 procent is geruststellend voor een oudere auto met veel kilometers, maar teleurstellend voor een twee jaar jong exemplaar met slechts 35.000 kilometer op de teller.
Hoe de auto zelf aan dat percentage komt
Er bestaat geen sensor die de SOH rechtstreeks meet. Het Battery Management System (BMS) schat de waarde op basis van indirecte gegevens: spanningen, stroomsterkte, temperaturen en de energie die de accu in en uit gaat. Elk merk gebruikt eigen algoritmes die doorgaans niet openbaar zijn. Hoe vaak het systeem zichzelf kalibreert, welke marges worden gehanteerd — het verschilt per fabrikant.
Een volledige laadcyclus bij lage snelheid, eventueel gevolgd door een diepe ontlading, kan het BMS helpen zijn grenzen opnieuw te bepalen. De bestuurder ziet dan soms een hogere SOH of meer aangegeven bereik, zonder dat de batterij daadwerkelijk verloren capaciteit heeft teruggewonnen. Het is een schatting die bijgesteld wordt, geen harde meting.
Wat de occasionmarkt ermee doet
Om te peilen hoe professionele verkopers omgaan met deze indicator, werden zeven aanbieders benaderd over diverse modellen: Renault Mégane E-Tech, Tesla Model 3, Tesla Model S, Porsche Taycan, BMW iX1, Dacia Spring en Kia e-Soul. Opvallend: de SOH staat zelden in de advertentie vermeld, ook al biedt Leboncoin (het Franse Marktplaats-equivalent) hiervoor een prominent veld. Alle verkopers kenden de waarde wel als er naar gevraagd werd, maar hadden bewust gekozen deze niet te vermelden.
In vrijwel alle gevallen kwam het percentage rechtstreeks uit het BMS of uit een diagnose op basis van die gegevens. De verkopers toonden volledig vertrouwen in het geleverde cijfer. Dat een onafhankelijke meting tot afwijkende resultaten zou leiden, werd door geen van hen als reële mogelijkheid gezien. Het kleine steekproefformaat laat geen marktbrede conclusies toe, maar het ontbreekt duidelijk aan uitleg over de herkomst van dat precieze percentage — gepresenteerd als feit, terwijl het een algoritmische schatting betreft.
De praktijk: 100 procent na 30.000 kilometer
Een journalist van Automobile Propre vroeg bij de 30.000 kilometer-service van zijn Hyundai Ioniq 6 zelf om een batterijrapport. Het resultaat: een SOH van 100 procent. Geruststellend, maar ook moeilijk te duiden. Met 95 procent van de thuisladingen op wisselstroom is het gebruik gunstig, waardoor minimale degradatie aannemelijk is. Maar het cijfer van Hyundai is de BMS-berekende waarde, geen volledige meting van daadwerkelijk beschikbare kWh.
Een SOH van 100 procent kan afgerond zijn, geplafonneerd in de eerste levensjaren, of rekening houden met een buffercapaciteit die geleidelijk wordt vrijgegeven. Het bewijst dus niet per se dat er geen veroudering heeft plaatsgevonden.
Wanneer de cijfers flink uiteenlopen
MyBatteryHealth voerde naar eigen zeggen meer dan 80.000 diagnoses uit. Het bedrijf herberekent de capaciteit op basis van ruwe voertuiggegevens en eigen modellen per batterijtype, in plaats van het BMS-SOH over te nemen. In 94 procent van de gevallen ligt het verschil binnen twee procentpunten, met een gemiddelde afwijking van -0,56 punt — volgens het bedrijf niet significant.
De uitschieters zijn het probleem. Bij 2 procent van de diagnoses ligt de herberekende SOH minstens drie punten lager dan het BMS aangeeft; bij 4 procent juist drie punten of meer hoger. Extreme gevallen tonen verschillen tot 5,8 procentpunt. Dit zijn geen door collega's beoordeelde wetenschappelijke gegevens, maar ze illustreren wel dat afwijkingen mogelijk zijn. Of fabrikanten bewust verkeerde cijfers communiceren, is niet te concluderen.
Voor Nederlandse occasionkopers is het devies: beschouw de SOH als indicatie, niet als absolute waarheid. Vraag naar de onderhoudshistorie, laadgedrag en of er een onafhankelijk batterijrapport beschikbaar is. Op e-automarkt.nl vind je een breed aanbod gebruikte elektrische auto's waarbij je deze vragen direct aan de verkoper kunt stellen.