AFIR-doelstelling al voor 80 procent gehaald

De zorg dat het openbare laadnetwerk de elektrische transitie niet bij kan houden, lijkt voorbij. Uit het meest recente rapport van Transport & Environment (T&E) blijkt dat de Europese Unie als geheel de gestelde doelen voor snellaadinfrastructuur al ruim voor de deadline haalt. De zogeheten AFIR-regelgeving (Alternative Fuels Infrastructure Regulation) verplicht lidstaten om op het hoofdwegennet om de 60 kilometer een snellader te plaatsen. Per juni 2026 voldeed 79 procent van het Europese netwerk aan deze eis — en voor Noordwest-Europa ligt dat percentage zelfs op 99,2 procent.

Voor Nederlandse en Belgische EV-rijders is dit geen verrassing. De Benelux behoort samen met Duitsland en Frankrijk tot de koplopers wat betreft laaddichtheid. In totaal staan er inmiddels ruim 1,1 miljoen openbare laadpunten verspreid over de 27 lidstaten. Dat aantal groeit gestaag, terwijl de verkoop van elektrische auto's in sommige markten juist wat afneemt. Het gevolg: in de meeste landen is er juist méér infrastructuur dan strikt noodzakelijk op basis van het huidige wagenpark.

Malta: het zwarte schaap van de EU

Er is één lidstaat die het beeld vertroebelt. Malta, het kleine eilandstaatje in de Middellandse Zee, is de enige EU-lidstaat die de 60-kilometerregel voor snelladers niet haalt. Terwijl het aantal elektrische auto's op Malta wel degelijk stijgt, blijft de uitrol van openbare laadpunten achter. Het gevolg is opmerkelijk: als enige land in de Unie heeft Malta inmiddels te weinig laadpalen ten opzichte van het aantal geregistreerde EV's.

Voor vakantiegangers die een huurauto overwegen, heeft dit praktische consequenties. Wie op Malta rondrijdt in een elektrische huurauto, moet van tevoren nauwkeurig plannen waar geladen kan worden. De laadinfrastructuur is niet alleen schaars, maar ook ongelijkmatig verdeeld over het eiland. In de drukke toeristische gebieden rond Valletta en de noordoostkust is de druk op beschikbare punten het grootst.

Wat betekent dit voor de EV-markt?

De cijfers van T&E werpen een interessant licht op het debat over 'actieradius-angst' en laadinfrastructuur. In de vroege jaren van de elektrische transitie was het gebrek aan laadpunten een legitiem argument tegen aanschaf. Tegenwoordig is dat in het grootste deel van Europa een achterhaald bezwaar. De infrastructuur is in veel regio's zelfs vooruitgelopen op de vraag — een omkering die vijf jaar geleden nog ondenkbaar was.

Toch waarschuwt T&E er impliciet voor dat deze balans kwetsbaar is. Malta toont wat er gebeurt als beleid en investeringen niet meeschalen met de groei van het wagenpark. Het eiland kampt met specifieke belemmeringen: beperkte ruimte voor infrastructuur, afhankelijkheid van import via zee voor zware laadapparatuur, en een relatief kleine markt die private investeerders minder aantrekt dan grotere landen.

Voor de Nederlandse markt biedt het rapport bevestiging van een strategie die al jaren wordt gevolgd. Met ruim 150.000 openbare laadpunten en een van de hoogste laaddichtheden ter wereld, is Nederland een van de weinige landen waar thuisladen, werkplekladen en snelladen elkaar in redelijke balans houden. De uitdaging verschuift hier van kwantiteit naar kwaliteit: betrouwbaarheid van de verbinding, laadvermogen van 150 kW en hoger, en transparante prijsstelling worden steeds belangrijker differentiatiefactoren.

Praktisch advies voor EV-rijders op vakantie

De situatie op Malta onderstreept het belang van voorbereiding bij grensoverschrijdend elektrisch rijden. Binnen de EU verschillen laadnetwerken significant in dekking, betalingssystemen en tarieven. Apps als Chargemap, PlugSurfing of de eigen routeplanners van fabrikanten bieden steeds betere dekking, maar lokale uitzonderingen blijven een valkuil.

Wie toch elektrisch naar Malta wil, doet er verstandig aan vooraf de locatie van beschikbare snelladers te verifiëren — of te kiezen voor een accommodatie met eigen laadvoorziening. De T&E-cijfers suggereren overigens dat de brandstofprijs op Malta relatief laag is, wat de businesscase voor een elektrische huurauto verder onder druk zet. Voor een kort verblijf kan een conventionele huurauto, ondanks de hogere operationele kosten, praktischer uitpakken.

Op de langere termijn zal Malta waarschijnlijk moeten inhalen. De EU-verplichtingen worden scherper, en het eiland kan zich als toeristische bestemming niet permitteren om structureel achter te lopen op mobiliteitstendensen. De vraag is niet óf, maar wanneer de investeringen versnellen — en of de lokale markt daarvoor voldoende trekkracht biedt.