Van 47,5% naar 17%: een voorspelling in vrije val

De Amerikaanse elektrische automarkt staat op zijn kop. Waar onderzoeksbureau BloombergNEF (BNEF) in 2024 nog uitging van 47,5% plug-inverkopen in 2030 — bijna de helft van alle nieuwe auto's — is dat cijfer nu drastisch verlaagd. In het 2026 Electric Vehicle Outlook, gepubliceerd in juni, komt het bureau uit op 17%. Dat is minder dan half van de wereldwijd verwachte 38% EV-aandeel in datzelfde jaar.

Voor de korte termijn is het beeld nog somberder. BNEF verwacht dat het aandeel plug-ins in de VS daalt naar 8,4% in 2026 en 9% in 2027, om pas in 2028 weer het niveau van 2025 te bereiken. Kortom: de markt draait tijdelijk in de achteruit.

De drie klappen van het Trump-beleid

Volgens BNEF-analist Huiling Zhou is er één dominante oorzaak: de volledige terugtrekking van federale regelgeving onder het tweede Trump-bewind. Dat vertaalt zich in drie concrete maatregelen.

Eerst schaafde het Congres vorig jaar de bestaande brandstofverbruiksnormen af en beëindigde het de 7.500 dollar federale belastingkorting voor EV-kopers jaren eerder dan gepland. Die korting was voor veel Amerikaanse consumenten het doorslaggevende argument om de elektrische auto te kiezen.

Ten tweede presenteerde de overheid begin dit jaar een nieuw voorstel voor brandstofverbruiksnormen. Zhou stelt het scherp: onder die regels is vrijwel geen elektrificatie verplicht. Terwijl Europa en China fabrikanten verplichten hun CO₂-uitstoot drastisch te verlagen, kan een Amerikaanse autobouwer voortaan grotendeels bij benzine en diesel blijven.

Ten derde trok de Senaat de zogenaamde California waiver in. Die uitzonderingsregel stond Californië — en de staten die haar regels overnamen — toe om eigen, strengere emissienormen te hanteren dan de federale EPA. Een van die regels verplichtte autofabrikanten om hun plug-inverkopen op te voeren tot 100% in 2035. Die eis is nu van tafel, hoewel Californië en medestanders het besluit aanvechten voor de rechter.

Fabrikanten trekken de stekker uit modellen

Zonder regeldruk en met verdwenen consumentenkortingen zien autobouwers geen businesscase meer voor een deel van hun geplande EV-line-up. Het gevolg: een golf van modelstoppen en uitstel die de marktvoorziening direct raakt.

De volledig elektrische modellen die de Amerikaanse markt verlaten of al hebben verlaten:

  • Volkswagen ID.4 — het Europese succesmodel kon geen voet aan de grond krijgen
  • Nissan Ariya — Nissan's belangrijkste EV-gok na de Leaf
  • Hyundai Ioniq 6 — het stroomlijnmodel met indrukwekkend bereik
  • Volvo EX30 — de compacte prijsvechter die in Europa wel schaars is
  • Ford F-150 Lightning — de elektrische versie van Amerika's bestverkochte voertuig

Stellantis ging nog verder en trok alle plug-in hybrides terug, waaronder de geëlektrificeerde Jeep Wrangler en de Chrysler Pacifica-minivan. Honda schrapte of vertraagde meerdere modellen uit de 0-Series-lijn, waaronder een sedan en SUV.

Zhou benadrukt het belang van dit aanbodprobleem: "De korte-termijnvoorspelling hangt nog grotendeels af van de beschikbare modellen." Elk geschrapt model vertegenwoordigt verkopen die nooit plaatsvinden. Hoewel er nieuwe EV's aankomen — de BMW iX5, een Jeep Wagoneer extended-range EV en de Slate-pickup — is het netto-effect negatief.

Prijsprobleem verergert door gebrek aan concurrentie

Naast beleid en aanbod wringt er nog een derde schoen: de prijs. Elektrische auto's in de VS zijn gemiddeld 25% duurder dan vergelijkbare verbrandingsmodellen. Dat is de grootste prijspremium van alle regio's die BNEF onderzocht. Hoge batterijkosten en R&D-uitgaven zijn bekende boosdoeners, maar Zhou wijst op een onderbelichte factor.

"Er is nauwelijks concurrentie in de VS op dit moment," zegt ze. "Als je naar markten als China kijkt, drijft hevige concurrentie de prijzen omlaag." Waar Chinese fabrikanten elkaar in een moordende prijzenoorlog naar de kroon steken, domineren in de VS vooral Tesla en een handvol Koreaanse en Europese merken — met weinig prijsdruk als gevolg.

De globale context maakt het contrast pijnlijk duidelijk. Wereldwijd verwacht BNEF dit jaar 23 miljoen plug-inverkopen, goed voor 27% van de totale markt. China, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Australië, Frankrijk en Zuid-Korea zullen in 2030 allemaal boven het wereldgemiddelde van 38% uitkomen. De VS blijft steken op minder dan de helft daarvan.

Op langere termijn zullen scherpere EV-prijzen en lagere totale eigendomskosten de Amerikaanse markt wel weer op gang trekken, denkt BNEF. Maar vooralsnog lijkt de Amerikaanse elektrische transitie — ooit een koploper in ambitie — vastgelopen in politieke modder.