Het gemak van één pedaal, het risico van een foute reactie

One Pedal Driving geldt als een van de comfortabele eigenschappen die elektrische auto's onderscheiden van verbrandingsmotorvoertuigen. In plaats van te schakelen tussen gas en rem, regelt de bestuurder met slechts het rechterpedaal zowel acceleratie als vertraging. De elektromotor zorgt dan voor krachtige regeneratieve remming zodra de druk op het pedaal vermindert, waarbij tegelijkertijd energie terug in de batterij stroomt. Voor dagelijks verkeer lijkt dit ideaal: minder pedaalwissels, soepeler rijden en een hogere efficiëntie.

Toch komt dit systeem volgens Duitse verkeersonderzoekers met een onderbelicht veiligheidsrisico. Het Unfallforschung der Versicherer (UDV), het ongevallenonderzoeksbureau van Duitse verzekeraars, analyseerde een database van bijna 500 zware crashes met elektrische auto's en vergeleek deze met identieke modellen die op benzine of diesel rijden. De uitkomst is opvallend: voertuigen waarin actief met één pedaal werd gereden, waren oververtegenwoordigd in de ernstigste ongevallen.

Pedaalverwarring in noodsituaties: het verkeerde instinct

De kern van het probleem ligt in de gewenning die One Pedal Driving met zich meebrengt. Doordat de mechanische rem in normaal verkeer nauwelijks nog nodig is, rust de rechtervoet bijna continu op hetzelfde pedaal. De bestuurder dosert snelheid door subtiel meer of minder druk te zetten, zonder de voet te verplaatsen. In een plotselinge noodsituatie — wanneer er binnen fracties van seconden volledig geremd moet worden — slaat dit gemak om in een dodelijk nadeel.

De UDV stelt dat sommige bestuurders in paniek niet meer hun voet verplaatsen naar het rempedaal, maar in plaats daarvan hard op het pedaal trappen waar de voet al op ligt. Het gevolg is catastrofaal: de elektrische motor geeft vol vermogen, de auto schiet naar voren, en de impact van de aanrijding wordt vele malen zwaarder dan bij een normale noodstop. Dit fenomeen van pedaalverwarring is geen nieuw concept — het kwam ook voor bij traditionele auto's, met name bij Toyota-incidenten rond 2010 — maar de specifieke ergonomie van One Pedal Driving lijkt het bij EV's te versterken.

Ouderen extra kwetsbaar: de demografische kant

De Duitse onderzoekers wijzen op een opvallend demografisch patroon. Bij de ongevallen waarbij pedaalverwarring een rol speelde, was bijna de helft van de bestuurders ouder dan 75 jaar. Dit suggereert dat spiergeheugen en reactiesnelheid cruciale factoren zijn. Bestuurders die decennialang gewend zijn aan het ritme van gas loslaten, voet verplaatsen, rem intrappen, kunnen in hoge-stresssituaties terugvallen op dit oude patroon — of juist helemaal niet meer schakelen omdat het nieuwe systeem te diep in het automatische gedrag is geworteld.

Voor de Nederlandse markt is dit relevant, gezien de vergrijzing en de groeiende adoptie van EV's onder senioren die hun laatste benzineauto inruilen voor een elektrische. Fabrikanten als Hyundai, Kia, Volkswagen en Tesla bieden allemaal varianten van één-pedalrijden aan, soms als instelbare optie, soms als standaardmodus. De vraag rijst of duidelijkere waarschuwingen of zelfs leeftijdsgebonden rijmodi wenselijk zijn.

Stilte als tweede risico: voetgangers en geluidssimulatoren

Naast het pedaalprobleem signaleerde de UDV een tweede veiligheidsrisico dat specifiek elektrisch verkeer raakt. EV's zijn opvallend vaak betrokken bij aanrijdingen met voetgangers tijdens inparkeren, achteruitrijden of afslaan in het donker. Sinds juli 2019 moeten alle nieuwe elektrische personenauto's in de EU verplicht een Acoustic Vehicle Alerting System (AVAS) hebben, die tot 20 km/u een kunstmatig geluid produceert.

De praktijk schiet volgens de onderzoekers echter tekort. Het gegenereerde geluid is vaak te zacht of niet herkenbaar genoeg als naderend voertuig voor voetgangers. Pas vanaf 30 km/u wordt het rolgeluid van banden op asfalt voldoende hoorbaar — een snelheid die in woonwijken en parkeergarages al te hoog is. De UDV pleit dan ook voor strengere eisen aan het volume en de akoestische signatuur van deze systemen, mogelijk met variabele geluidsprofielen die beter opvallen dan de huidige monotone zoemtonen.

Balans: EV's niet onveiliger, wel anders

De studie biedt ook geruststellende inzichten. Over de gehele linie crashen elektrische auto's niet vaker dan hun verbrandingsmotor-equivalenten. Bovendien scoort de inzittendenbescherming van EV's doorgaans beter, mede dankzij het hogere voertuiggewicht door de batterijpakketten — een factor die bij botsproeven met kleinere tegenpartijen echter juist nadelig uitpakt voor die tegenpartij.

Daarnaast constateerde de UDV dat EV-bestuurders gemiddeld voorzichtiger rijden dan benzineautomobilisten, mogelijk door de directe terugkoppeling van energieverbruik en de karakteristieke acceleratiecurve van elektrische aandrijflijnen.

De onderzoekers roepen op tot gericht vervolgonderzoek naar crashpatronen, met specifieke aandacht voor de fysieke vindbaarheid en afstelling van het rempedaal in EV's, alsmede de effectiviteit van geluidssimulatoren. Voor bestuurders die overstappen of ouder worden, kan een bewuste keuze voor een minder agressieve regeneratiemodus — of zelfs het uitschakelen van één-pedalrijden in drukke omgevingen — een pragmatische tussenweg zijn.

Op zoek naar een elektrische auto met instelbare rijmodi? Bekijk het actuele aanbod op e-automarkt.nl en vergelijk modellen op regeneratie-opties en veiligheidsvoorzieningen.