Directe korting op de motorkap vervangt fiscale aftrek
De Amerikaanse staat Californië komt deze zomer met een nieuw subsidieprogramma voor elektrische personenauto's. Gouverneur Gavin Newsom heeft SB 168 ondertekend, waarmee een directe korting van 3.500 dollar op nieuwe EV's en 1.750 dollar op gebruikte exemplaren wordt ingevoerd. Dit is een fundamenteel andere aanpak dan de eerder afgeschafte federale belastingkrediet van 7.500 dollar, die pas bij de aangifte verrekend werd.
Het nieuwe programma werkt als directe korting bij aankoop: de subsidie wordt rechtstreeks verrekend. Dat verlaagt de drempel voor kopers die niet over het volledige bedrag beschikken of geen zin hebben in administratieve rompslomp. De California Air Resources Board (CARB) ontwikkelt de uitvoering; een lijst van deelnemende autofabrikanten volgt volgende maand.
Fabrikanten betalen mee: 270 miljoen dollar in totaal
Een opmerkelijke constructie is de financiering. Californië stelt 135,5 miljoen dollar beschikbaar, maar autofabrikanten moeten dit bedrag voor de helft aanvullen. Dat brengt het totale budget op circa 270 miljoen dollar. Hoe die bijdrage precies werkt, is nog onduidelijk — vooral omdat fabrikanten doorgaans geen directe winst maken op occasions, terwijl ook gebruikte EV's in aanmerking komen.
De prijsplafonds liggen op 50.000 dollar MSRP voor nieuwe auto's en 25.000 dollar verkoopprijs voor gebruikte. Dat plaatst modellen als de Tesla Model 3, Hyundai Ioniq 5 en vergelijkbare EV's in het middensegment binnen bereik. Voor de occasionmarkt opent dit interessante perspectieven: een gebruikte Tesla Model 3 of vergelijkbaar model onder de 25.000 dollar wordt met deze korting aantrekkelijker voor instappers.
Uitzondering voor Californische merken: Rivian en Lucid profiteren
De wet kent een opvallende uitzondering: EV-fabrikanten met hun hoofdkantoor in Californië vallen buiten de prijslimieten. Dat komt Rivian en Lucid ten goede. Rivians R1T-pickup, die rond de 80.000 dollar kost, en Lucids Air-sedan vanaf ongeveer 70.000 dollar komen zo alsnog in aanmerking voor de subsidie.
Beide startups kunnen elke verkoopimpuls goed gebruiken. Lucid kampt met productieschaalproblemen en heeft moeite om voldoende volumes te realiseren; de subsidie kan helpen om de orderboeken te vullen. Rivian, eveneens in opbouw, profiteert van extra prijsconcurrentie in het premiumsegment. Tesla valt buiten deze uitzondering: het bedrijf verhuisde zijn hoofdkantoor enkele jaren geleden van Palo Alto naar Texas.
Alleen voor eerste EV-kopers
Een tweede beperking richt zich op de doelgroep: de subsidie geldt uitsluitend voor eerste-EV-kopers. Californië heeft al een van de hoogste EV-penetraties van de Verenigde Staten; veel inwoners rijden al elektrisch. Dit beleid richt zich bewust op de nog niet-overtuigde automobilist — een strategische keuze om de markt verder te laten groeien buiten de vroege adoptanten.
De timing is relevant in internationaal perspectief. Terwijl de Amerikaanse federale overheid onder het huidige bestuur het EV-beleid terugdraait, grijpen individuele staten de regie. Californië fungeert traditioneel als trendsetter voor Amerikaanse emissienormen en mobiliteitsbeleid; andere staten zullen dit programma nauwlettend volgen.
Voor Nederlandse kopers en leasebedrijven biedt deze ontwikkeling geen direct voordeel, maar het illustreert wel hoe regionale overheden wereldwijd experimenteren met financiële prikkels om de EV-markt te stimuleren. De combinatie van directe korting, fabrikantsbijdrage en prijsplafonds vormt een interessante casus voor beleidsmakers die zoeken naar alternatieven voor fiscale constructies.
Op zoek naar een elektrische occasion met direct voordeel? Bekijk het actuele aanbod elektrische auto's op e-automarkt.nl en vergelijk prijzen, actieradius en laadspecificaties van modellen als de Tesla Model 3, Hyundai Ioniq 5 en andere populaire EV's.
