Recordbedrag voor schonere deelauto's
De Californische toezichthouder voor nutsbedrijven, de CPUC, heeft een nieuw stimuleringsprogramma goedgekeurd dat rijdelenchauffeurs tot 20.300 dollar biedt bij aankoop of lease van een nieuw elektrisch voertuig. Het Drivers Assistance Program richt zich specifiek op chauffeurs met een laag tot middeninkomen die actief zijn voor platforms als Uber, Lyft en HopSkipDrive.
Dit bedrag overstijgt de meeste bestaande federale en staatssubsidies in de Verenigde Staten aanzienlijk. Ter vergelijking: de federale belastingkorting voor nieuwe elektrische auto's bedraagt maximaal 7.500 dollar, en ook de Californische Clean Vehicle Rebate Project (CVRP) zit daar ruim onder. Dat maakt deze regeling uitzonderlijk in het Amerikaanse landschap van EV-incentives.
Waarom juist rijdelenchauffeurs?
De keuze voor deze doelgroep is strategisch. Rijdelenauto's leggen aanzienlijk meer kilometers af dan gemiddelde personenauto's — vaak tussen de 50.000 en 100.000 kilometer per jaar. Door deze intensieve gebruikers te laten overstappen op elektrisch, realiseert de staat een relatief grotere CO₂-reductie per geïnvesteerde subsidiedollar dan bij particuliere aanschaf.
Bovendien vormen laag- en middeninkomens een groep die traditioneel moeilijker toegang heeft tot elektrische mobiliteit. De hoge aanschafprijs van EV's — ook in de VS waar modellen als de Chevrolet Equinox EV en Tesla Model 3 als 'betaalbaar' gelden — vormt een drempel. Deze subsidie probeert dat specifiek op te heffen voor een beroepsgroep die economisch gezien het meest profijt heeft van lagere brandstof- en onderhoudskosten van elektrisch rijden.
Context: Californië als EV-voorloper
Californië loopt al jaren voorop in elektrificatie van het wagenpark. De staat heeft het doel gesteld dat vanaf 2035 alleen nog zero-emission vehicles (ZEV's) nieuw verkocht mogen worden. Voor rijdelenplatforms gelden zelfs strengere eisen: Uber en Lyft moeten vanaf 2030 volledig emissievrij opereren in de staat.
Deze deadline nadert snel. Beide platforms hebben al eigen EV-programma's gelanceerd — Uber met zijn EV Champions-initiatief en Lyft met kortingen voor chauffeurs op Tesla's en andere modellen — maar de adoptie verloopt trager dan gehoopt. De oorzaak ligt deels in het laadinfrastructuurtekort voor chauffeurs zonder eigen oprit, en in de hogere aanschafprijs ondanks operationele besparingen.
De 20.300 dollar kan hier verandering in brengen. Rekenkundig komt een Tesla Model 3 Standard Range (vanaf circa 38.990 dollar) voor een in aanmerking komende chauffeur neer op een nettoprijs van ongeveer 18.690 dollar — concurrerend met veel compacte benzineauto's. Ook de Hyundai Ioniq 5, Kia EV6 en Chevrolet Bolt EUV komen daarmee in een financieel aantrekkelijk daglicht.
Lessen voor de Nederlandse markt
Voor Nederland biedt dit programma interessante parallellen. Ook hier groeit het aantal elektrische deelauto's en taxi's, maar de aanschafsubsidie (SEPP) is sinds 2024 verlaagd naar 2.950 euro voor particulieren en 2.650 euro voor zakelijke kopers — een fractie van het Californische bedrag.
De Nederlandse markt voor rijdelenplatforms is kleiner dan in de VS, maar groeit. Uber en Bolt opereren landelijk, en lokale initiatieven als MyWheels en Amber werken met elektrische deelauto's. Een gerichte subsidie voor professionele hoge-kilometerrijders — vergelijkbaar met de Californische aanpak — zou de Nederlandse doelstelling van 1,9 miljoen elektrische personenauto's in 2030 kunnen versnellen, vooral als deze gekoppeld wordt aan verplichtingen voor laadinfrastructuur op taxistandplaatsen en hublocaties.
De vraag is of Den Haag bereid is om dergelijke bedragen vrij te maken. De huidige SEPP is budgettair beperkt en geldt niet differentieerd naar gebruiksintensiteit. Californië toont aan dat marktsegmenten met de hoogste emissiereductiepotentie specifiek te benaderen zijn — mits de politieke wil er is.