DC werkt al, maar AC moet het betaalbaar maken

Bidirectioneel laden — het terugleveren van stroom uit je elektrische auto aan het net, je huis of het elektriciteitsnet — is technisch al bewezen. De eerste DC-oplossingen zijn operationeel, bijvoorbeeld in vlootprojecten en piloten met commerciële voertuigen. Voor doorsnee EV-rijders blijft dat echter buiten bereik. DC-hardware is duur, vraagt zware installaties en leent zich minder voor de gemiddelde garage of oprit.

Drie spelers zien dat anders. Cubos, Compleo en Valeo werken aan bidirectionele AC-oplossingen die wél schaalbaar zijn. Hun gedeelde uitgangspunt: pas als miljoenen laadpunten bidirectioneel kunnen laden, ontstaat er een echte synergie tussen het wagenpark en het energiesysteem.

Waarom AC de massamarkt kan veroveren

De voordelen van AC liggen voor de hand. Een thuislader — technisch een onboard charger in de auto, aangevuld met een slim wandkastje — is aanzienlijk goedkoper dan een DC-variant waarbij de omvormer extern staat. Installatie is eenvoudiger, onderhoud lager en de hardware compacter. Voor de Nederlandse markt, waar ruim 80 procent van het laden thuis of op werk plaatsvindt, is dat geen detail.

Bovendien hoeft bidirectioneel AC-laden niet per se enorme vermogens te leveren. Het draait om aggregatie: honderdduizenden auto's die elk een paar kW terugleveren, bij elkaar opgeteld vormen een virtuele elektriciteitscentrale. Dat past in het Nederlandse salderen 2.0-beleid en de opkomst van dynamische energiecontracten, waar prijzen per uur verschillen.

Wat de drie partijen precies bouwen

Compleo, een Duits laadpaalbedrijf dat inmiddels onder de vleugels van Siemens opereert, toonde eerder al bidirectionele thuisladers. Het bedrijf richt zich op de interface tussen voertuig en energiemanagement: software die bepaalt wanneer laden, ontladen of terugleveren het meest voordelig is.

Valeo, bekend van onder meer warmtepompen en laadsystemen, ontwikkelt geïntegreerde bidirectionele laadapparaten die de onboard charger in de auto vervangen of aanvullen. De Franse toeleverancier ziet kansen om het laadsysteem te combineren met thermisch management — relevant voor efficiëntie bij zowel laden als ontladen.

Cubos is de minst bekende naam, maar richt zich expliciet op de slimme laadpaal als schakel in het energiesysteem. Het bedrijf werkt aan oplossingen die niet alleen met het net communiceren, maar ook met zonnepanelen, thuisbatterijen en warmtepompen.

De hobbel: nog geen uniforme standaard

Een belangrijke rem op massale invoering is het ontbreken van een enkele, wereldwijde communicatiestandaard voor bidirectioneel AC-laden. ISO 15118-20 biedt wel de basis voor zogeheten Plug & Charge en bidirectionele communicatie, maar niet alle fabrikanten implementeren dit op dezelfde manier. Bovendien moeten autofabrikanten hun onboard chargers geschikt maken voor terugleveren — niet alleen technisch, maar ook qua garantievoorwaarden en accubeheer.

Op dit moment ondersteunen slechts enkele modellen volwaardig bidirectioneel laden. De Hyundai Ioniq 5 en Kia EV6 bieden Vehicle-to-Load (V2L) voor externe apparaten, maar nog geen volledige Vehicle-to-Grid (V2G). De Nissan Leaf was jarenlang koploper met V2G via CHAdeMO, maar dat DC-protocol verliest marktaandeel in Europa aan CCS. Voor AC-bidirectioneel laden zijn nieuwere modellen nodig met aangepaste onboard chargers — iets waar fabrikanten pas toe overgaan als de vraag zeker is.

Wat betekent dit voor Nederlandse EV-rijders?

De Nederlandse markt is bij uitstek geschikt voor bidirectioneel laden. Hoge penetratie van zonnepanelen, een dicht net van slimme meters en groeiende interesse in thuisbatterijen creëren vraag naar flexibele opslag. Een EV met 60 tot 80 kWh aan boord is een batterij die de meeste huishoudens dagen van stroom kan geven — mits het laadsysteem dat toelaat.

De vraag is wanneer de prijs-kwaliteitverhouding klopt. Een standaard thuislader kost 800 tot 1.500 euro; een bidirectionele variant zal waarschijnlijk boven de 2.000 euro uitkomen, plus installatie. Terugverdienmodellen via energiehandel — zoals Tibber of Enode al proberen te organiseren — moeten dat verschil compenseren.

De inzet van Cubos, Compleo en Valeo suggereert dat die kantelpunt dichterbij komt. Niet door een revolutionaire technologie, maar door AC-laden schaalbaar en betaalbaar te houden. Voor wie nu een EV overweegt: controleer of het model hardware-gereed is voor bidirectioneel laden, ook als de software-activatie later komt. Dat voorkomt dat je over vijf jaar alsnog een nieuwe laadpaal nodig hebt.