Premiumstrategie en aandeelhouders eerst

Sebastian Bock, directeur van milieuorganisatie Transport & Environment (T&E) in Duitsland, legt de verantwoordelijkheid voor de huidige crisis in de Duitse auto-industrie volledig bij het topmanagement. Volgens Bock zijn de beslissingen van de afgelopen tien jaar — te dure modellen, recorddividenden en structureel te lage investeringen in betaalbare elektrische auto's — de werkelijke oorzaak van de problemen. Die worden nu afgeschoven op werknemers en Brusselse regelgeving.

De cijfers illustreren deze strategie scherp. In 2023 boekten Europese autofabrikanten bijna 100 miljard euro winst, goed voor meer dan 40 procent van de wereldwijde autowinsten. Mercedes-Benz betaalde in 2024 zelfs de hoogste dividenduitkering van alle DAX-bedrijven. Volkswagen schonk aandeelhouders tussen 2021 en 2023 ruim 22 miljard euro. Tegelijkertijd bleef de investeringsbereidheid in betaalbare elektrificatie achter bij concurrenten uit China, Japan en de Verenigde Staten.

De betaalbaarheidskloof groeit

De prijsstijgingen zijn niet louter inflatiegedreven. T&E-analyse toont dat van de gemiddelde prijsstijging van Franse nieuwauto's met circa 6.800 euro tussen 2020 en 2024 slechts een kwart verklaarbaar is door hogere energie-, grondstof- en arbeidskosten. Drie kwart is het gevolg van bewuste premiumstrategieën en prijszettingsmacht. Mercedes liet instapmodellen uitdoven ten gunste van luxefocus; Volkswagen kondigde expliciet een 'volume over marge'-koers aan.

De gevolgen voor consumenten zijn dramatisch. Waar in 1974 een gemiddelde nieuwe auto ongeveer vijf maandsalarissen kostte, is dat in 2024 opgelopen tot tien tot twaalf maandsalarissen. Onderzoeksbureau Deloitte constateerde dat meer dan de helft van de consumenten voor het volgende voertuig minder dan 30.000 euro wil uitgeven — een prijspunt waar Duitse fabrikanten structureel onder zitten.

Chinese concurrentie vult het gat

Terwijl Europese merken marges optimaliseerden, ontwikkelden Chinese fabrikanten betaalbare en technisch competitieve elektrische auto's. Deze modellen ontbreken in het Duitse aanbod, niet alleen in Europa maar ook in China zelf en andere exportmarkten. Het overproportionele aandeel Chinese merken bij de Duitse aanschafsubsidie voor elektrische auto's is symptomatisch: consumenten willen wel, maar vinden onvoldoende passend aanbod bij de gevestigde orde.

Dat Duitse en Europese fabrikanten nu alsnog actiever worden in het volumegment, is volgens T&E-onderzoek direct te danken aan de Brusselse CO₂-flottengrenswaarden — niet aan een strategische heroriëntatie. Bock noemt dit cynisch: "Deze rekening aan de bevolking of naar Brussel te sturen, is geen industriebeleid. Het is een smoesje."

Wat betekent dit voor de EV-markt?

Voor de Nederlandse elektrische rijder is deze analyse relevant op meerdere niveaus. De prijs-kwaliteitverhouding van beschikbare EV's blijft onder druk staan zolang Duitse fabrikanten hun productie niet fundamenteel herstructureren. De opkomst van Chinese merken als BYD, MG en Nio op de Nederlandse markt biedt weliswaar betaalbare alternatieven, maar roept vragen op over langetermijnondersteuning en laadinfrastructuurcompatibiliteit.

De kloof tussen wat consumenten willen uitgeven (onder 30.000 euro) en wat traditionele merken leveren, creëert tegelijk kansen voor occasionmarkt en leasemodellen. Voor wie nu een elektrische auto zoekt, is het aanbod op e-automarkt.nl diverser dan ooit — van Chinese instappers tot geprezen Duitse premium-EV's met stevige afschrijving. Vergelijk prijzen, actieradius en laadsnelheden om het model te vinden dat bij uw budget en rijprofiel past.